رامین امینی زارع*

دیگر به نظر می‏رسد ریزگرد گاه و بیگاه پدیده‏ای معمول شده است که ریه‏های هم‏میهنان ما را در بسیاری از نقاط کشور از غرب و جنوب تا شمال و تهران نه مورد نوازش که تازش قرار می‏دهد، از پنجره اتاق کار یا خانه هم که نگاهی به بیرون بیفکنی گهگاه غباری دژم گون را می بینی که خوشایند نیست چه رسد به گرفتاری‏های کشاورزان سخت کوش ما که از تنفس آنان در فضای کشت‏زارها گرفته تا تلقیح گیاهان و تولید عسل را تحت تأثیر قرار می‏دهد.

ریزگرد چیست؟
ریز گرد یا گرد و غبار (Haze) توده‌ای از ذرات جامد ریزغبار و گاه دود و … است که در جو پخش شده و دید افقی را میان ۱ و ۲کیلومتر یاکمترمحدود می‌کند. سرچشمه اصلی ریزگرد درایران باد شمال است. این باد که ازنزدیکی خرداد تا شهریور فعال است، در شمال خاورمیانه شکل می‌گیرد و با گذر از کوه‌های ترکیه و شمال عراق، مانند قیفی به بیابان‌های عراق و سوریه سرازیر می‌شود و تا خلیج‌فارس و رسیدن به آب‌های آزاد پیش می‌رود.

جریان‌های خشک هوای عربستان و بی‌توجهی به محیط‌ زیست و بیابان‌زدایی در عراق باعث خشک‌شدن بسیاری از باتلاق‌های عراق و ایجاد نواحی غبارساز شده‌است. در گذشته سه کشور ایران، عراق و عربستان به‌صورت مشترک هزینه‌های مالچ‌پاشی این زمین‌ها را تأمین می‌کردند و تمام زمین‌ها در فصل خاصی از سال مالچ‌پاشی می‌شدند.

تغییر رویه این دولت‌ها در دهه نخست هزاره دوم میلادی سبب فراموشی این کار و در نتیجه افزایش ریزگرد در خوزستان، غرب ایران و سرانجام تقریباً در سراسر ایران شد. وضعیت اخیر آب وهوایی همسایه غربی، سبب بیشترین میزان ریزگرد در سه دهه اخیر ایران شد و ترکیب غبار با آلاینده‌های شهری ریزگرد خطرناکی را تولید کرد که خدای نکرده صدها شهروند را به بیمارستان می کشاند.

شاید بتوان منشاء ریزگرد رادرانحراف آب از سرچشمه های دامنه آرارات جستجو کرد که سدها مجال رسیدن به خلیج فارس را به آنان نمی دهند وتا می آیند ترنمی رودوار کنند خودرا دردستان سدها درهمان مبداء گرفتار میابند!

اگرچه در کنار همه آنچه گفته شد مباحث ریشه ای همچون گرمایش زمین وتغییرات الگو های آب وهوایی نیز نقشی اساسی در فرودآمدن این میهمان ناخوانده از آسمان دارد.

ادامه مطلب

در جلسه كميته هماهنگي و نظارت موارد اضطراري آلودگي هواي تهران با تاكيد بر اينكه شاخصه كيفيت هواي پايتخت به دليل افزايش شديد غلظت آلاينده ذرات معلق در شرايط «هشدار» قرار گرفته است، تاكيد شد كه با توجه به تشكيل كانون جديد گرد و غبار در عراق پيش‌بيني مي‌شود هواي تهران در روز چهارشنبه در شرايط «اضطرار» قرار گيرد.

به گزارش ايسنا، دكتر رسول علي اشرفي‌پور، مديركل محيط زيست استان تهران در جلسه امروز با تاكيد بر اينكه هواي تهران هم‌اكنون در شرايط «هشدار» است افزود: پيش‌بيني مي‌شود گرد و غبار را تا روز پنجشنبه همچنان در تهران داشته باشيم از سوي ديگر احتمال اينكه شاخص كيفيت هواي تهران در روز چهارشنبه به شرايط اضطرار برسد نيز وجود دارد.

وي با تاكيد بر اينكه انتظار داريم اتوبوس آمبولانس‌هاي اورژانس در ميادين مهم شهر مستقر شوند افزود: در عين حال تشديد برخورد با خودروهاي دودزا و داراي آلايندگي و خودروهاي سنگين نيز بايد در دستور كار جدي پليس قرار گيرد.

مديركل محيط زيست استان تهران با اشاره به اينكه روزانه بين 900 تا يكهزار خودرو سنگين كه كارهاي عمراني مي‌كنند در تهران تردد دارند افزود: در عين حال هر شب 10 هزار كاميون و خودرو سنگين نيز در سطح شهر تهران فعالند كه بايد راهنمايي و رانندگي تهران بزرگ با خودروهاي آلاينده و دودزاي سنگين به طور جدي برخورد كنند.

ادامه مطلب

خبرگزاری میراث فرهنگی - خبرهای رسیده از روستاهای حسین آباد و قره تپه در دهستان میانکاله حاکی از آن است که شرکت نفت خزر نامه‌هایی به منزل تعدادی از روستاییان فرستاده و از آن‌ها خواسته برای فروش زمین‌هایشان به این شرکت مراجعه کنند. به نظر می‌رسد در حالی که انتقادها از ساخت پالایشگاه در نزدیکی منطقه حفاظت شده میانکاله تا نوشتن تومار برای مقام رهبری نیز پیش رفته است، خرید این زمین‌ها نشانگر موافقت محیط زیست با ساخت پالایشگاه در زمین پیشنهادی شرکت نفت است. پیش از این مسوولان محیط زیست در حال بررسی زمین پیشنهادی بودند.
 
«حر منصوری»، از فعالان محیط زیست در میانکاله با اعلام این خبر به CHN گفت: «این که برای تعدادی از روستاییان که مالکان زمین در منطقه پیشنهادی شرکت نفت خزر برای ساخت پالایشگاه هستند، نامه درخواست فروش زمین رسیده، نشان می‌دهد که محیط زیست با زمین پیشنهادی موافقت کرده و حتی مالکان زمین نیز شناسایی شده‌اند.»
 
به گفته او، زادگاه یکی از مدیران ارشد سازمان محیط زیست که در میان موافقان ساخت پالایشگاه در این منطقه است، روستای قره تپه، از مناطق مورد نظر برای ساخت پالایشگاه است.
 
چندی پیش شایعه‌ای در فضای مجازی استان مازندران به راه افتاده بود که حکایت از تغییر منطقه ساخت پالایشگاه از بهشهر به روستای باباجان کلاردشت داشت. به اعتقاد منصوری، نامه‌هایی که به تازگی برای روستاییان فرستاده شده، نشان از آن دارد که این موضوع شایعه‌ای بیش نبوده و برای منحرف کردن ذهن دوستداران طبیعت در میانکاله و توقف اقدامات آن‌ها بوده است.
 
به گفته او، به نظر می‌رسد این شایعه‌ها از سوی ذی‌نفعان ساخت پالایشگاه در بهشهر منتشر شده‌است.
 
اقدام شرکت نفت خزر در دهستان میانکاله در زمانی انجام می‌شود که چند روز پیش «هرمز محمودی راد»، مدیرکل اداره محیط زیست مازندران اعلام کرد که ساخت پالایشگاه در میانکاله هیچ منعی ندارد و سرمایه‌گذار می‌تواند کار ساخت را آغاز کند.
 
در سال گذشته کلنگ ساخت پالایشگاه میانکاله در حسین‌آباد به زمین زده شد، اما اجرای آن منوط به موافقت محیط زیست بود که به نظر می‌رسد توافق‌های لازم میان اداره محیط زیست مازندران و شرکت مجری انجام شده‌است.
 
فعالان محیط زیست که با ساخت پالایشگاه در نزدیکی منطقه حفاظت شده میانکاله مخالفند، چندی پیش توماری با امضای شماری از استادان و متخصصان و دوستداران محیط زیست تهیه کردند. قرار است این تومار برای مقام معظم رهبری فرستاده شود.

ورود ریزگردهای عربی در حالی مردم کرمان را غافلگیر کرد که کارشناسان از آلودگی شدید هوای کرمان خبر می دهند و به نظر می رسد ورود ریزگردها به استانهای شرقی زنگ خطری جدی برای مسئولان محیط زیست باشد.

به گزارش مهر، شهروندان کرمانی و ساکنان شهرستانهای رفسنجان، سیرجان، زرند و انار کرمان صبح امروز و از ساعات ابتدایی روز، شاهد وجود ریزگردهایی در هوای محل زندگی خود بوده اند به گونه ای که حتی این مسئله موجب کاهش شدید دید هم شد.

ساعاتی بعد هم از سوی مسئولین محیط زیست استان کرمان اعلام شد که آلودگی هوای کرمان از نظر میزان غلظت ریزگردها به مرحله هشدار رسیده است.

ورود این ریزگردها از غرب کشور به استانهای شرقی و به خصوص کرمان در شرایطی است که مناطق مختلفی از این استان به دلیل گسترش سطوح بیابانی به ویژه در سالهای اخیر و با بروز خشکسالی های متوالی، در ماههای مختلفی از سال شاهد بروز طوفانهای شدید شن بوده و به اذعان کارشناسان و مسئولین این طوفانها، تمام ساختارهای اقتصادی مناطق بیابانی استان را تحت تاثیر قرار داده و برای بخش های مختلف مشکلات جدی ایجاد کرده است.

در حال حاضر، بروز این پدیده با منشا غیر استانی نیز بر این مشکلات دامن زده و هر چند که تاکنون خسارات اقتصادی به دنبال نداشته، اما برای بیماران و سالمندان و حتی افراد سالم نیز مشکلاتی در بر خواهد داشته است.

در همین حال، حمیده حبیبی، مسئول مرکز پیش بینی اداره کل هواشناسی کرمان با بیان اینکه منشا این ریزگردها کشور عراق است، به خبرنگار مهر می گوید: در ابتدای بروزاین پدیده، غلظت ریزگردها زیاد بود اما در برخی ساعات شاهد کاهش غلظت آن هستیم.

وی می افزاید: در ساعات میانی روز غلظت کمتر شده اما پیش بینی می شود مجددا این پدیده درکرمان رخ دهد.

وی ادامه می دهد: منشا این ریزگردها از کشور عراق بوده که در اثر وزش باد به سمت استانهای شرقی به خصوص کرمان حرکت کرده است.

مسئول مرکز پیش بینی اداره کل هواشناسی کرمان تصریح می کند: پیش بینی ها حاکی از آن است که عصر امروز غلظت این مواد به ویژه در هوای مناطق شمال استان افزایش یابد.

وی با بیان اینکه وجود این ذرات در هوا موجب کاهش دید افقی شده است، بیان می دارد: توصیه می شود سالمندان و افرادی که دچار بیماری های تنفسی هستند در شرایط فعلی در محیط باز قرار نگیرند و از این هوای آلوده استشمام نکنند.

در همین حال علی شاهی، کارشناس اداره کل منابع طبیعی استان کرمان به خبرنگار مهر می گوید: برآوردهای ماهم نشان می دهد که منشا این ریزگردها خارج از استان بوده است.

وی می افزاد: بیش از 50 درصد احتمال اده می شود که این پدده در اثر ورود ریزگردهای کشور عراق به غرب کشور و سپس ورود آن به استان کرمان باشد.

وی بیان می دارد: البته احتمال اینکه این اتفاق در اثر خشک شدن دریاچه ها ئ جابجایی رسوبات و شنهای کف این دریاچه ها توسط نیروی بادهم وجود دارد.

وی می گوید: اگر این پدیده در کرمان ناشی از بروز گردوغبار در غرب کشورکه منشا آن کشور عراق است، باید با برقراری تعامل با کشور عراق در زمینه رفع این اقدام شود.

شاهی بیان می دارد: باید شیوه حل این مشکل و برنامه های لازم تدوین و پروژه ای طراحی شودتا بتوان با این پدیده مقابله کرد که پس از ارایه راهکار، اجرایی کردن آن هم زمان زیادی می برد.

کارشناس آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی استان کرمان به برنامه اقدام ملی در مبارزه با بیابان زایی نیز اشاره کرده و اظهار می دارد: طی این برنامه، برای کنترل بیابان زایی و مقابله با پدیده هایی نظیر وجود ریزگردها دو برنامه بین المللی داریم که اجرای آن می تواند دراین زمینه بسیار موثر واقع شود.

وی همچنین می گوید: ریزگردها در حال حاضر خسارتی به بارنیاورده و تنها بیماران و افراد سالمند باید از ماندن در هوای آلوده خوداری کنند.

نخستین کارخانه پلاستیک سازیِ سازگار با محیط زیست در کشور افتتاح شد.

به گزارش واحد مرکزی  خبر،‌ مدیر کل حفاظت محیط زیست استان مرکزی گفت: این کارخانه با هزینه 10 میلیارد ریال، در زمینی به مساحت 2 هزار متر مربع در شهرستان زرندیه احداث و برای 24 نفر هم شغل ایجاد کرده است.

انصاری افزود: با توجه به این که حدود 60 تا 70 درصدِ پسماندهای شهری ترکیبات پلاستیکی دارند و مدت زمان بسیار طولانی برای تجزیه آن لازم است ، تولید محصولاتی با قابلیت تجزیه پذیری برای حفاظت از محیط زیست در اولویت برنامه های ما است.

مدیر این کارخانه گفت: این شرکت از سال 88 به صورت آزمایشی کار خود را شروع کرد تلاش کرده ایم پلاستیک های سازگار با محیط زیست، جایگزین پلاستیک های معمولی شود.

انوشیروانی افزود: با استفاده از این فناوری مدت تجزیه پلاستیک های تولیدی این کارخانه پس دفن 2 تا 3 سال طول می کشد و باقیمانده این نوع پلاستیک در محیط به اکسیژن و هیدروژن تبدیل و در عمل فتوسنتز گیاهان هم نقش بسزایی دارد.

میراث فرهنگی: رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست به دلیل عارضه قلبی راهی سی‌سی‌یو شد. در این میان شنیده‌ها، آلودگی هوای پایتخت را که این‌روزها سر ناسازگاری با اهالی این شهر دارد، به عنوان متهم ردیف اول معرفی می‌کنند؛ اتهامی که چندان ناروا نیست.

 به نظر می‌رسد که آلودگی هوای تهران کار دست رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست داده و او را راهی بخش سی‌سی‌یو کرد. گفته می‌شود که وی به دلیل مشکلات حاد قلبی از روز گذشته در یکی از بیمارستان‌های تهران بستری شده‌است.
 
هرچند این‌روزها هوای تهران بهتر شده اما همچنان سر ناسازگاری با اهالی این شهر دارد و کم و بیش خبرهایی از وضعیت نامتعادل آن شنیده می‌شود. این شنیده‌ها تا آنجا پیش رفته‌است که گفته می‌شود "محمدجواد محمدی‌زاده" رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست هم به دلیل آلودگی هوای تهران دچار عارضه قلبی شده و اکنون در بیمارستانی در تهران بستری شده‌است.
 
البته همین شنیده‌ها از وجود ریزگردهای غبارآلودی که از سمت عربستان به آسمان پایتخت هم رسیده خبر می‌دهند و این موضوع را هم در فرستادن معاون رئیس جمهوری به بیمارستان دخیل می‌دانند.
 
پیش از این پزشکان درباره وضعیت آلودگی هوای تهران اخطار داده بودند و گفته‌اند که این آلودگی می‌تواند عارضه قلبی به همراه داشته باشد.
 
طی چندروز گذشته جلسه کمیته هماهنگی و نظارت مواقع اضطراری آلودگی هوای تهران در پی افزایش شدید غلظت آلاینده ذرات معلق در پایتخت تشکیل شد.
 
گفته می‌شود در صورت پیش‌بینی ادامه استمرار پایداری جوی از سوی نماینده سازمان هواشناسی کشور و اعلام شرایط «اضطرار» آلودگی هوا، کمیته هماهنگی و نظارت مواقع اضطراری آلودگی هوای تهران قطعا تصمیماتی برای پیشگیری از افزایش غلظت آلاینده‌ها اتخاذ می‌کند.
 
طی هفته گذشته میانگین غلظت آلاینده ذرات معلق کمتر از 10 میکرون با 182 PSI و ذرات معلق کمتر از 2/5 میکرون با 181 PSI فراتر از حد مجاز بوده و شاخص کیفیت هوا در شرایط «ناسالم» است.
 
بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد میزان غلظت آلاینده ذرات معلق کمتر از 10 میکرون در ایستگاه آزادی (منطقه 5) با 307 PSI در شرایط «خطرناک»، تهرانسر (منطقه 21) با 296 PSI، امام خمینی(ره) (منطقه 12) 241 و میدان فتح (منطقه 9) 214 در شرایط «بسیار ناسالم» قرار دارند. همچنین ایستگاه‌های پیروزی (منطقه 13) با 197 PSI، اتوبان محلاتی (منطقه 14) 187، پردیسان (منطقه 2) 168، گلبرگ (منطقه 8) 140 و شهرک چشمه (منطقه 22) و قلهک (منطقه 3) با 133 PSI در شرایط «ناسالم» قرار دارند.
 
اندازه‌گیری‌های انجام شده نشان می‌دهد میزان غلظت این آلاینده در فرمانداری شهرری (منطقه 20) با 197 PSI، شهرک چشمه (منطقه 22) 196، دانشگاه شهید بهشتی (منطقه 1) و پارک سلامت (منطقه 17) 190،‌ پارک رازی (منطقه 11) 189، ستاد بحران (منطقه 7) 188، اقدسیه (منطقه 1) 185، دانشگاه علم و صنعت (منطقه 4) 182، شهرداری منطقه 15، 177، شادآباد (منطقه 18) و پیروزی (منطقه 13) 173، مسعودیه (منطقه 15) 164 PSI در شرایط «ناسالم» قرار دارند.

مدیران موتور جستجوی گوگل به مناسبت «روز زمین» دست به ابتکار جالبی زده‌اند و به رسم همیشگی لوگویی خاص طراحی کرده‌اند که در آن با استفاده از بوته‌های گیاه اسم این سایت نوشته شده است اما ابتکار جالب گوگل اینجاست که بعد از لحظاتی این بوته‌ها گل می‌دهند و زیبایی‌های محیط زیست سیاره‌مان را یادآوری می‌کنند.

البته در پایین این صفحه شعری به زبان انگلیسی نوشته شده که مضمون آن کاشت گیاه به مناسبت این روز جهانی است و اگر روی لینک قسمت انتهایی آن کلیک کنید، به صفحه‌ای هدایت خواهید شد که در آن آموزش کاشت گیاه را برایتان تدارک دیده‌اند.

لوگوی بالای این صفحه تنها در عرض چند ثانیه جایش را به باغچه کوچکی از گلهای رنگی خواهد داد!



کافی است روی لینک انتهای شعر کلیک نمایید تا به صفحه‌ای هدایت شوید که در آن به شیوه‌ای جالب (البته متاسفانه تنها به زبان انگلیسی!) روز جهانی زمین را گرامی داشته‌اند و بر بالای آن نوشته شده:

فارس: بخشدار مرکزی رامسر گفت: یک قلاده پلنگ در روستای گلین شهرستان رامسر مشاهده شد.

ابراهیم شیرود عشوریان بیان داشت: این قلاده پلنگ توسط زین‌العابدین شریف دینی از اعضای شورای اسلامی روستای گلین مشاهده شده است.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر این قلاده پلنگ در جنگل‌های اطراف به سر می‌برد.

روستای گلین در 70 کیلومتری شهرستان رامسر واقع شده و از ییلاق‌های خوش آب و هوا و زیبای دهستان جنت رودبار است.

در حالی که در آخرین روزهای سال، رهبر انقلاب در حاشیه غرس نهال در روز درختکاری از قطع درخت ها ابراز گلایه و نگرانی کردند، تصاویر رسیده به دست "بازتاب" از یکی از مراکز حاکمیتی، باعث شگفتی شده است.

به گزارش خبرنگار "بازتاب"، رهبر انقلاب پس از غرس نهال در میان مسئولان، در بخشی از سخنان خود به نکته مهمی اشاره و اظهار کردند: «...انسان متأسفانه گاهى مى‌بیند که به آنچه داریم، بى‌توجهى میشود؛ درختها را قطع میکنند، باغها را خراب میکنند....»

این بیانات منعکس کننده دغدغه های ایشان و سایر مسئولان نظام در این خصوص می باشد. با این حال اقداماتی که ظاهرا در مرکز اسناد انقلاب اسلامی به ریاست آقای روح الله حسینیان رخ داده، باعث بروز پرسشهایی شده است.

بنابر این گزارش، ساختمان مرکز اسناد، بنایی بزرگ و قدیمی واقع در خیابان شریعتی نرسیده به میدان قدس است که پیش از انقلاب در اختیار "امیر هوشنگ دولو” فرزند محمدولی­خان آصف­ السلطنه از نزدیکان محمدرضا پهلوی بوده که درختان زیادی داشته و بعضا نیز مکانی برای خوشگذرانی های شاه به شمار می رفته است.


همان طور که تصاویر گویاست، در ماه های گذشته، تعداد قابل توجهی از درختان کهنسال با قدمت  40 تا 50 ساله در محوطه مرکز اسناد انقلاب اسلامی قطع شده است. این در حالی است که رسالت این مرکز پژوهش در حوزه تاریخ انقلاب اسلامی است و این پرسش را به وجود آورده که علت قطع این درخت ها چیست؟

در حالی که برخی شایعات از ساخت مجتمع تجاری در این ملک حکایت دارد، روابط عمومی مرکز اسناد ضمن تایید قطع درختان، علت آن را ساخت ساختمان جدید کتابخانه دانست.

این روابط عمومی البته ساخت مجتمع تجاری را رد کرد، اما اظهار کرد در زیر ساختمانی که ساخته خواهد شد، چند باب مغازه نیز راه اندازی خواهد شد.

به گفته مرکز اسناد، قطع این درختان کاملا با مجوز شهرداری و تحت نظارت کارشناسان شهرداری تهران انجام شده تا در یک ساختمان چند طبقه، مرکز اسناد و کتابخانه مرکزی تاریخ معاصر ایران به عنوان کتابخانه تخصصی انقلاب اسلامی و چند آمفی تئاتر راه اندازی شود و چند باب مغازه نیز در زیر آن تعبیه خواهد شد.

نکته قابل توجه دیگر سکوت نهاد و ارگان ذیربط در خصوص این مسئله و آن گونه که مرکز اسناد می گوید، تایید شهرداری تهران می باشد که البته مسوولان آن باید در این زمینه پاسخگو باشند.