ناحيه زاگرسي در  امتداد كوه‌هاي زاگرس در غرب كشور، ناحيه خليج عماني در جنوب كشور و سواحل شمالي خليج فارس و درياي عمان و ناحيه ايراني و توراني. در اين ميان جنگل‌هاي هيركاني از ارزش‌هاي زيست‌محيطي بالايي برخوردار است. در گزارشي كه در پي مي‌آيد اهميت مهم‌ترين عوامل تخريب اين جنگل‌ها در گفت‌وگو با دكتر علي‌اصغر درويش صفت، استاد دانشگاه تهران بررسي شده است.

منبع

بر اساس جداول وضعیت هوای تهران و مطالعات انجام شده از سوی شرکت کنترل کیفیت هوا سهمیه بندی بنزین تا کنون در میزان آلودگی هوا تاثیری نداشته است.
به گزارش روابط عمومی شهرداری تهران يوسف رشیدی مدیر عامل شرکت کنترل کیفیت هوا در این باره اظهار کرد: در بررسی جداول وضعیت کنترل کیفیت هوا در 17 روز قبل از سهمیه بندی بنزین، اختلاف چشمگیری دیده نمی شود.

وی افزود: در 17 روز پیش از سهمیه بندی بنزین میزان روزهای پاک صفر روز بود و روزهای سالم 16 روز، روزهای ناسالم یک روز و بسیار ناسالم صفر روز بوده است. 

وی تصریح کرد: این در حالیست که جداول کنترل کیفیت هوا نشان می دهد در 17 روز پس از سهمیه بندی بنزین میزان روزهای هوای پاک یک روز، سالم 15 روز ، ناسالم یک روز و بسیار ناسالم صفر روز است.

رشیدی ضمن بیان آن‌که مقایسه وضعیت و کیفیت هوا در 17 روز قبل و بعد از سهمیه بندی بنزین نشان می دهد سهمیه بندی بنزین تا کنون در میزان آلودگی هوا تاثیری چندانی نداشته است اظهار کرد: بر اساس مطالعات صورت گرفته از ابتدای سال جاری تا 6 تیرماه تنها یک روز ناسالم داشته ایم.

وی همچنین با مقایسه کیفیت هوا در روزهای سهمیه بندی یعنی از تاریخ 7 تا 23 تیرماه 86  با روزهای مشابه در سال 85 گفت: بر اساس آمارهای موجود در اين مدت تغییر چندانی در کیفیت هوا وجود نداشته و در واقع میزان روزهای سالم در هر دو سال 15 روز بوده و روزهای ناسالم صفر روز گزارش شده است.

مدیر عامل شرکت کنترل کیفیت هوا تاکید کرد: متوسط غلظت منوکسید کربن در 17 روز قبل و بعد از سهمیه بندی بنزین نیز تفاوت چندانی نکرده است و در واقع می توان گفت تا کنون سهمیه بندی بنزین در میزان آلودگی هوای پایتخت تاثیری نداشته است.

درحالي‌كه گزارش تشكل‌هاي زيست‌محيطي از سوي نهادهاي مسئول محلي تكذيب شده بود، فاطمه واعظ‌جوادي تأييد كرد كه اكثر مسير تعيين شده به‌عنوان جاده سلمانشهر – كلاردشت پاكتراشي شده و از اين جهت لطمه قابل توجهي به بخشي از انبوه‌ترين جنگل‌هاي مازندران وارد شده است.

رئيس سازمان حفاظت محيط زيست در اين‌باره به خبرگزاري فارس گفت: مجريان طرح جاده سلمان‌شهر – كلاردشت جريمه شدند و سپس گزارش ارزيابي دوم تأييد شد و مشاوران آن هم كه گزارش‌ها را كپي‌برداري مي‌كردند وارد فهرست سياه شدند و اجازه مشاوره زيست‌محيطي به آنها داده نمي‌شود.

رئيس سازمان حفاظت محيط‌زيست درباره ساخت پتروشيمي گلستان هم گفت: هنوز با ساخت پتروشيمي موافقت نكرده‌ايم.  وي ادامه داد: ‌بالاخره پتروشيمي آلاينده است و پساب خروجي‌اش قطعا مديريت ويژه مي‌خواهد.

آزادراه تهران – شمال

واعظ جوادي درباره وضعيت آزادراه تهران – شمال گفت: بازديدي از فاز 3 اين پروژه داشته‌ام كه در قسمت كندوان كاملا كوهستاني است و بخش حاشيه‌اي البرز مركزي را دربرمي‌گيرد كه گزارش ارزيابي اين منطقه ارائه نشده است و اعلام كرده‌ايم تا قبل از آن‌كه عمليات در اين بخش شروع شود گزارش ارزيابي را بايد به محيط‌زيست ارائه كنند.

وي گفت: تا گزارش ارزيابي را ارائه نكنند ما تعيين مسير نمي‌كنيم.

رئيس سازمان حفاظت محيط زيست درباره جاده نور، گرمابدر كه از وسط پارك ملي لار عبور مي‌كند، نيز تصريح كرد: باتوجه به اين‌كه اين موضوع مصوبه دولت بوده است به معاون اول رئيس جمهوري نامه زده‌ايم و درخواست اصلاح كرده‌ايم كه در كميسيون زيربنايي دولت مطرح است.

منبع

 هرچند سد و نيروگاه سياه بيشه، اولين نيروگاه تلمبه ذخيره‌اى كشور محسوب مى‌شود و به ميزان قابل توجهى به تعادل بخشى شبكه نيروگاهى كشور كمك مى‌كند، اما زماني كه ياد قطع درختچه‌ها و درخت‌هاي برگ‌سوزني كه ساليان سال براي بالا آمدن زحمت كشيده‌اند، مي‌افتي تا به واسطه آن اين نيروگاه ساخته شود، بين دوراهي كنار زدن درختان و با تيشه به ريشه آنها افتادن يا قيد ساختن نيروگاه را زدن، مردد مي‌ماني و با خودت فكر مي‌كني حق با كدام است؟!

دست‌يابي به ابزارهاي لازم براي آسايش در زندگي مدرن يا تنفس هواي پاك و نگهداري از درختاني كه قدم زدن در لا‌به‌لاي آنها و استنشاق هواي كوهستاني خاطره‌هاي زندگي شهري را از ذهنت دور مي‌كند و به جايي مي‌رساندت كه براي ماندن ولو يك روز در روستاي سياه بيشه يك مسير طولاني از تهران تا آنجا _ كه البته بيشتر آن باز هم در ترافيك تهران تا كرج و جاده چالوس سپري مي‌شود_ را طي كني و خم هم به ابرو نياوري.

سياه‌بيشه روستايي در دل كوهستان سال‌ها است كه خانه‌هاي كوچك با ساختاري كاملا روستايي در پستي‌  و بلندي‌هاي آن در اين روستا جا خوش كرده و خوش‌نشيني را به صاحبان آن ارزاني كرده است، به طوري كه با وجود بازسازي بسياري از خانه‌‌ها در اين ده و دور شدن از فضاي بومي بازهم مي‌توان در آن خانه‌هايي را پيدا كرد كه تنور نان‌پزي آنها با وجود اين كه خاموش است، طعم خوش نان تازه را در تو زنده نگه مي‌دارد تا صبح را با خوردن يك ليوان شير خالص آغاز كني.

ورود به اين روستا از جاده‌اي پرپيچ‌و‌خم و خاكي است كه اين روزها رفت‌وآمد به آن به مراتب سخت‌تر از گذشته شده است، بيشتر ساكنان اين قسمت معتقدند اين اتفاق به خاطر رفت و آمد لودرها و ماشين‌هاي شركتي است كه به خاطر سنگين بودن و رفت و آمد مكرر جاده‌اي را كه تا پيش از اين رفت و آمد از آن راحت بود سخت كرده و مشكلات بسياري را براي ساكنان آن به وجود آورده است.

روزگاري اين روستا محل زندگي دائمي افراد بود، به نوعي مي‌توان گفت زندگي حتي در روزهاي سرد و زمستاني سال هم در آن جريان داشت اما مدت‌هاست سياه‌بيشه آخر هفته‌هاي شلوغي را پشت سر مي‌گذارد و عده معدودي در آن به طور دائم _ آن هم به صورت ييلاق و در تابستان _ در آن ساكن هستند، شايد به همين دليل است كه باغ‌هاي ميوه آن تبديل به درختان خود رو و وحشي شده‌اند و حيوانات اهلي كمتر در آن ديده مي‌شود.

با اين وجود تمام ساكنان بومي و غيربومي آن در اين روزها از چند موضوع رنج مي‌برند، از بين رفتن كوهستان، نابودي درختان و از بين رفتن گونه‌هاي نادر گياهي كه در بسياري از موارد علاوه بر خاصيت دارويي و استفاده در غذاهاي محلي در حفظ ساختار كوهستان نقش بسيار مهمي داشت.

وارد ده كه مي‌شويد مي‌توانيد آبرفت‌هاي زمين در بسياري از قسمت‌ها و حتي تبديل شدن بيشه‌زارها به زمين‌هاي لخت و باير را به راحتي ببينيد، بسياري از كارشناسان زيست‌محيطي و حتي ساكنان محل معتقدند اين اتفاق به دليل نابودي درختان در بالاي كوهستان اتفاق افتاده و باعث شده تا سيلاب‌هاي پاييزي زمين‌هاي مسكوني را به تاراج ببرد.

در حقيقت از زمان‌هاي دور رويش درختان در شيب‌هاي تند و كوهستاني اين امكان را فراهم مي‌كرد تا  در فصولي كه بارندگي در اين نوع محل‌ها زياد بوده، بايستد و امكان تخريب را تاحد قابل توجهي پايين بياورد، از اين رو از زماني كه درختان اطراف منطقه كه محل وسيعي از نزديكي تونل تا منطقه امام‌زاده  حسن را شامل مي‌شود براي ساخت سد نابود شد، سيلاب نيز به سراغ محل‌هاي مسكوني منطقه آمد و در كنار تخريب زمين‌هاي اين ناحيه در بيشتر موارد خانه‌ها را نيز تحت تاثير قرار داد و منازل مردم را نيز نابود كرد تا آنجا كه بسياري از آنها از اين شركت شكايت كردند.

هر چند با ورود برق نيروگاه سياه بيشه به شبكه برق كشور، علاوه بر به صفر رسيدن قطعى برق در كشور به ميزان قابل توجهى از استهلاك نيروگاه‌هاى حرارتى كاسته خواهد شد، اما اين اتفاق به قيمت از بين رفتن جنگل‌هايي تمام شده كه اين روزها ديگر امكان قدم زدن و كوه نوردي در آن نيست  اگرچه به خاطر جاده‌سازي مي‌تواني براي زيارت امامزاده‌اي كه روزگاري مردم براي رفتن به آن رنج مسير را تحمل مي‌كردند، به راحتي با ماشين رفت و آمد كني.

مطالعات مرحله شناخت طرح ساخت اين سد در سال 1349 توسط تراكسيونل از بلژيك انجام شد و در سال 1351 مطالعات فاز 1 با همكاري شركت مذكور و مشاور پاياب در سال 1362 به اتمام رسيد مطالعات فاز 2 در سال 63 توسط مشاورين مشانير – لاماير از آلمان آغاز گرديد.

 مطالعات بازنگري فني و اقتصادي در سال 78 توسط شركت EDF مجددا شروع و در سال 79 به پايان رسيد. تكميل طراحي فاز 2 اجرايي نيز توسط مشاركت مشانير-EDF  در سال 81  به اتمام رسيد. اين روزها اگر به اين قسمت از طبيعت زيبايي كه در ميانه جاده چالوس جاي گرفته است سري بزنيد از درختان بلند و كمياب و گونه هاي نادر گياهي خبري نيست.

بيشتر حيوانات و جانوراني كه در دل اين طبيعت زندگي مي كردند با احداث اين سد يا نابود شده و تعداد كمي از آنها به ساير قسمت هاي مناطق اطراف كوچ كرده اند، در حالي كه با مكان گزيني مناسب براي احداث اين سد مي توانستيم تمامي اين نعمات طبيعي را همچنان داشته باشيم.

آزاده بهشتي

درحالي‌كه 70 درصد از عمليات اجرايي سد كارون 4 به انجام رسيده، پيش‌بيني مي‌شود با آبگيري اين سد بالغ بر 2200 هكتار از جنگل‌هاي شاخه‌زادبلوط غرب به‌صورت كامل زير آب رفته و نابود شود.

اين سد كه ارتفاع آن به 100 متر مي‌رسد در صورت آبگيري، حوزه آبگير آن در دو سرشاخه‌هاي رودخانه‌هاي «بازفت» و «ارمند لردگان» پيشروي مي‌كند.

اين درحالي است كه پوشش جنگلي منطقه در حاشيه اين رودخانه‌ها واقع شده و درنتيجه با آبگيري سد مدفون خواهند شد.

افزون بر اين، آثار تاريخي موجود در منطقه ازجمله كتيبه‌هايي كه در دامنه كوه‌ها و تپه‌هاي مجاور قرار دارد در زير آب و گل و لاي ناشي از آن دفن خواهد شد.

اين گزارش مي‌افزايد: اراضي جنگلي منطقه كه در معرض تخريب و نابودي است زيستگاه جانوران و پرندگان متعددي است، ضمن آن‌كه از نظر پوشش گياهي بسيار غني و باارزش است به‌طوري‌كه جنگل‌هاي بلوط در معرض نابودي، جزو جنگل‌هاي نادر جهان محسوب مي‌شود كه رويشگاه آن منحصر به آسيا و استان چهارمحال و بختياري است.

مهندس ياسر انصاري، رئيس كانون عالي گسترش فضاي سبز و حفظ محيط‌زيست ايران، در اين‌باره به همشهري گفت: سد كارون 4 پيش از اين، طي دو مرحله و هنگامي كه 40 درصد عمليات اجرايي آن طي شده بود بر اثر سيل به كلي تخريب شده، اما همچنان بر احداث اين سد پافشاري شده است.

وي مي‌گويد: به‌رغم آن‌كه گفته مي‌شود اين پروژه داراي ارزيابي زيست‌محيطي است اما به‌نظر مي‌رسد اين ارزيابي‌ها منطبق با استانداردهاي جهاني صورت نگرفته است. از همين روست كه با آبگيري اين سد 2 هزار هكتار از اراضي منحصربه‌فرد جنگلي نابود مي‌شود.

در اين ميان آنچه بر نگراني علاقه‌مندان به محيط‌زيست دامن مي‌زند آن‌كه قرار است در ادامه، سد كارون 5 و 6 نيز بر روي همين رودخانه‌ احداث شود.

انصاري تصريح مي‌كند: بنا بر اعلام مسئولان منابع طبيعي استان چهارمحال و بختياري، امسال ميزان فرسايش خاك در حوزه آبريز استان به رقم نگران‌كننده 45 تن در هكتار رسيده است. حال آن‌كه اين حوزه تأمين‌كننده 10 درصد آب كشور است.

در عين حال دكتر يوسفي‌آذر، مديركل دفتر امور منابع جنگلي سازمان جنگل‌ها و مراتع در اين‌باره به همشهري گفت: باتوجه به حساسيت موضوع، قرار است هيأتي متشكل از كارشناسان سازمان جنگل‌ها به منطقه اعزام شوند و ضمن تعيين محدوده طرح، مسأله را در منطقه بررسي كنند.

نتيجه اين بررسي‌ها براي تصميم‌گيري به رياست سازمان جنگل‌ها ارائه خواهد شد و درپي آن، اطلاع‌رساني لازم صورت مي‌گيرد.

عمر كوتاه سدها

منشأ رودهاي كارون و زاينده‌رود در ارتفاعات  استان  چهار محال و بختياري واقع شده  و باتوجه به شيب استان كه به سمت خوزستان قرار دارد عمر سدهايي كه در منطقه در حال احداث است باتوجه به ميزان فرسايش خاك حداكثر 15 سال يعني 10 سال كمتر از ساير سدها خواهد بود كه از  نظر اقتصادي هم مقرون‌به‌صرفه نيست.

در واقع تهران بدون آن‌كه ساختار شهري را تجربه كند و بتواند در راه توسعه، توازني ميان نيازها، عادات اشتغال، سلايق تبليغاتي و حتي سنت و فرهنگ ساكنان خود با مدرنيته برقرار كند، از همان زمان بيشترين سهم آن از مدرنيته، آشفتگي ساختاري و آلودگي صوتي و بصري يك زندگي شهري شد.
هنوز از خواب بيدار نشده‌ايم كه يكي مي‌آيد و مي‌خواهد تمام زار و زندگي‌‌مان را بخرد و ببرد. صداي كش‌دارش چهار كنج خانه مي‌پيچد. «لوازم‌ خانه-تيرآهن- چدن- آلومينيوم و يخچال خريدارم».

به گزارش همشهري، مديركل محيط‌زيست استان لرستان درخصوص چگونگي اين ماجراي اسفبار گفت: ‌يكي از شكارچيان محلي با استفاده از تفنگ شكاري دوربين‌دار يك زوج پلنگ نر و ماده را هدف قرار مي‌دهد كه بر اثر اصابت گلوله، پلنگ ماده در دم كشته مي‌شود ولي پلنگ نر زخمي مي‌شود اما متأسفانه به‌رغم ردگيري پلنگ زخمي هنوز نتوانسته‌ايم اين پلنگ را پيدا كنيم و از سرنوشت پلنگ مذكور فعلا اطلاع نداريم.

وي با اشاره به اين‌كه جسد پلنگ ماده با آن‌كه به طرز ماهرانه‌اي در يك انبار جاسازي شده بود كشف شد، افزود: طول اين ماده پلنگ 2 متر و 59 سانتي‌متر بوده كه نشان مي‌دهد در نوع خود بي‌نظير است.

بنا به گفته اين مقام محلي، مأموران محيط‌زيست با حكم قضائي، شكارچي متواري را تحت پيگرد قرار داده‌اند كه در صورت دستگيري براساس قانون، اين شكارچي به جريمه نقدي و حداقل به 91 روز و حداكثر به 3 سال حبس محكوم مي‌شود.

اين گزارش مي‌افزايد، كارشناسان معتقدندكه برخي گونه‌هاي حيات وحش به‌اندازه‌اي كمياب است كه هيچ جريمه و مجازاتي نمي‌تواند آن‌را جبران كند مگر آن‌كه قوانين به‌گونه‌اي باشد كه ديگر هيچ متخلفي جرأت تخلف را نداشته باشد.

مهندس هوشنگ ضيايي، مدير پروژه حفاظت از يوزپلنگ آسيايي ضمن بيان اين مطلب افزود: زمستان گذشته دو قلاده يوزپلنگ و يك قلاده پلنگ پس از دو ماه حضور شبانه روزي كارشناسان در منطقه حفاظت شده بافق و همكاري اداره كل محيط‌زيست يزد به دام افتاده و به سيستم گردنبند ردياب مجهز شدند. به تازگي سيگنال هاي اين سه قلاده گوشتخوار از طريق رديابي راديويي دريافت شدند.
وي با اشاره به اين که مجله کت نيوز (CAT NEWS) نشريه تخصصي گربه سانان اتحاديه جهاني حفاظت در آخرين شماره خود مقاله اي از پروژه نصب گردنبند بر روي يوزپلنگ در  ايران به چاپ رسانده است، گفت: براي تحليل های آماري و تجزيه و تحليل صحيح اطلاعات لازم است حداقل 6 قلاده يوزپلنگ به اين سيستم مجهز شوند كه به دليل گرم شدن هوا و به خطر افتادن جان يوزهايي كه به دام مي‌افتند اجراي اين برنامه به زماني موكول شد كه شرايط اقليمي مناسب باشد.
ضيايي با اشاره به اين كه در سفر تحقيقاتي اخير دكتر نجفي معاون سازمان محيط‌زيست، مهندس ابراهيمي مدير كل دفتر حيات وحش و آبزيان اين سازمان و مهندس حسيني مدير كل محيط‌زيست يزد و مهندس جوکار مسئول برنامه رديابي گوشت خواران نيز حضور داشتند گفت: در اين سفر از روستاي شيطور بازديد به عمل آمد و مردم اين روستا علاوه بر آن كه با يوزپلنگ به خوبي آشنايي داشتند،  براي حمايت از آن نيز اعلام آمادگي كردند. خوشبختانه اقدامات انجمن غيردولتي يوزپلنگ ايراني و انجمن همياران سبز شيطور نظير چاپ بروشور و پخش فيلم بسيار موثر بوده و سبب آشنايي روستائيان با نحوه زندگي اين جانور شده است. در اين بازديد سيگنال هاي دو قلاده يوز و يک قلاده پلنگ به صورت بسيار واضح دريافت گرديد.
منطقه حفاظت شده بافق با وسعت 86 هزار هكتار در استان يزد يكي از زيستگاه‌هاي مهم يوزپلنگ آسيايي در كشور به شمار مي‌روند كه از سال گذشته اقدامات تحقيقاني و آموزشي گسترده‌اي در آن به مورد اجرا گذاشته شده است.

همشهري‌آنلاين

زمين‌خواران با تعرض به بخشي از عرصه‌هاي حفاظت‌شده البرز مركزي تلاش مي‌كنند 90 هكتار از اراضي كوهستاني سيلواز مشرف بر ميگون را كه جزو مهم‌ترين حوزه آبخيز تهران محسوب مي‌شود به تملك خود درآورند.

منطقه موردنظر بخشي از حوزه آبخيز لتيان و يكي از منابع عمده تأمين آب تهران است. بر اين اساس، هرگونه تسامح در برخورد با زمين‌خواران مي‌تواند خسارات جبران‌ناپذيري را در تأمين منابع آبي تهران به دنبال داشته باشد.

به‌ويژه آن كه طي يك دهه اخير زمين‌خواران با شگردهاي مختلف توانسته‌اند با سندسازي نه‌تنها عرصه‌هاي ملي و حفاظت‌شده كه بخشهايي از مناطق كوهستاني در بلندترين ارتفاعات آبخيز تهران را به تصرف خود درآورند.

در گزارشي كه به‌تازگي از سوي كانون ديده‌بانان زمين درباره چگونگي تجاوز به منابع ملي در منطقه سيلواز منتشر شده آمده است: در سال 72 جوانان ميگوني با رنج فراوان موفق به درختكاري دامنه‌هاي كوه سيلواز واقع در ارتفاعات غربي مشرف به ميگون شدند اما پس از 12 سال همزمان با روز درختكاري فردي شبانه اقدام به قلع و قمع درختان دست‌كاشت فوق كرد تا اين اراضي را به تملك خود درآورد.

اين اقدام با عكس‌العمل هيچيك از سازمان‌هاي مسئول مواجه نشد در حالي كه براساس اسناد روستايي و طبق سند تقسيمات مشاعي اين منطقه جزو مناطق قرق محسوب مي‌شود.

همچنين مسئول اداره منابع طبيعي شهرستان شميرانات در سال 85 طي مصاحبه‌اي اعلام مي‌كند كه منطقه موردنظر جز‌ء منابع ملي و طبيعي است اما شخص موردنظر با مراجعه به ادارات مربوطه از جمله اداره ثبت و منابع طبيعي توانسته است سند مالكيت دريافت كند.

گفته شده كه اداره ثبت بدون استعلام از منابع طبيعي به شخص موردنظر سند داده است.

به گفته اين مقام مسئول، پرونده اراضي مذكور به كميسيون مربوطه ارجاع شده و كميسيون نيز رأيي مبني بر ملي بودن اراضي صادر و به فرد موردنظر ابلاغ كرده است اما هنوز بحث ابطال سند فرد مورد نظر در دست پيگيري است.

همشهری