اين درياچه مساحتي حدود 400هزار كيلومتر مربع (كمي بيش از مساحت كشور آلمان) را در بر مي‌گيرد. طي سال‌هاي اخير، درياي خزر مركز توجه روز افزون دنيا قرار گرفته است. كاهش جهاني ذخاير نفت و گاز و به طور همزمان، افزايش بهاي مشتقات هيدروكربني، اهميت اين منطقه را كه هنوز ظرفيت و رشد قابل توجهي براي اكتشاف نفت و گاز داراست، افزايش داده است.

 به علاوه منطقه صاحب فرصت‌هاي زيادي در زمينه‌هاي مختلف از جمله منابع زنده و مسيرهاي حمل و نقل و همچنين اكوتوريسم است. اين احتمال وجود دارد كه تعاملات و دادوستدهاي – البته پر مخاطره – جديد به افزايش دارايي‌ها بينجامد، اما سبب فشار بر جوامع روستايي سنتي و محيط زيست آنها نيز خواهد شد.

افشين ابوطالبي

برنامه محيط‌ زيست درياي خزر CEP يك برنامه فراگير منطقه‌اي است كه توسط پنج كشور ساحلي درياي خزر (آذربايجان، ايران، قزاقستان، روسيه و تركمنستان) ايجاد و توسعه يافته است.

هدف اين برنامه جلوگيري از تخريب محيط ‌زيست درياي خزر و پيشبرد و توسعه پايدار در اين منطقه است.

 بودجه اين برنامه توسط دولت‌هاي ساحلي خزر، جامعه بين‌المللي و  از طريق تسهيلات زيست‌محيطي جهاني (GEF) و برنامه  عمران ملل متحد، UNDP و همين طوربرنامه محيط‌زيست سازمان ملل متحد UNEP و بانك جهاني قابليت اجرايي پيدا مي كنند.

آنچه در پي مي‌آيد گفت‌وگويي است با دكتر حميد غفارزاده درباره اين برنامه كه طي آن مسائل و مشكلاتي كه بر سر راه اجراي اين برنامه وجود دارد بررسي و تبيين شده است.

پريسا خلف بيگي

حدود 100 پله را بايد پايين رفت و يك كوزه‌آب را پركرده و بالا آورد. حين پايين رفتن يكي دونفر را ديدم كه كوزه‌ها را پر از آب كرده بودند و روي پله‌هاي لغزنده، به طرف تونل نوري كه در بالاي پله‌ها قرار داشت، با زحمت قدم برمي‌داشتند.

ضمن آن‌كه احداث اين جاده سبب تغييرات نامطلوب هيدرولوژيكي در منطقه شده و به‌ مرور زمان اراضي جنگلي پايين‌دست خشك خواهد شد.

مهندس عليرضا مهرجو، مديركل سابق محيط‌زيست استان سمنان در گفت‌وگو با همشهري افزود: متأسفانه احداث اين جاده بيش از آن‌كه متكي بر اصول و ارزيابي‌هاي فني و زيست‌محيطي باشد تابع احساسات است به‌طوري‌كه برخي براي جلب آراي مردم و براي راهيابي به مجلس شوراي اسلامي با وعده و وعيد بر احداث اين جاده پاي‌مي‌فشارند؛

درحالي‌كه دسترسي اهالي علي‌آباد كتول به شاهرود از طريق جاده قديمي آزادشهر به شاهرود امكان‌پذير است و احداث جاده ابر فقط 20 كيلومتر طول مسير را كوتاه‌تر مي‌كند.

به گفته وي با احداث اين جاده و كوبيده شدن طول مسير به‌ويژه در ارتفاعات، شريان‌هاي زيرزميني آب قطع خواهد شد و ديگر آبي به زمين‌هاي پايين نخواهد رسيد كه پيامد آن خشك شدن و تخريب بخش عمده‌اي از اين جنگل‌هاي نادر خواهد بود.

مهرجو  ديگر تبعات احداث اين جاده را ساخت سكونت‌گاه‌هاي متعدد در منطقه، تردد وسايل نقليه و دسترسي آسان به جنگل و احتمال قاچاق چوب ذكر كرد و گفت: سروصداي وسايل نقليه امنيت حيات وحش منطقه را نيز به خطر خواهد انداخت و در نتيجه علاوه بر تخريب زيست‌بوم‌هاي گياهي، شاهد نابودي گونه‌هاي جانوري در منطقه خواهيم بود.

وي تأكيد كرد: چرا به‌رغم وجود10‌جاده مواصلاتي كه استان گلستان را به سمنان و دامغان وصل مي‌كند برخي براي گرفتن رأي و ديگر منويات خود بر گزينه‌اي نادرست پاي‌مي‌فشارند، حال آن‌كه اين جاده به‌دليل واقع شدن در ارتفاعات در فصل زمستان عملا كارآيي نخواهد داشت و بنا به ارزيابي‌هاي صورت گرفته از نظر اقتصادي نيز هيچ توجيهي ندارد.

اهميت جنگل ابرشاهرود

دكتر پيمان يوسفي مديركل دفتر امور منابع جنگلي سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور درباره اهميت جنگل ابرشاهرود به خبرنگار ما گفت: در اين منطقه درپي يك تغيير ناحيه رويشي از هيركاني به ايراني توراني، يكي از نادرترين و در عين حال ارزشمندترين جنگل‌هاي خاورميانه شكل گرفته است كه به‌دليل چشم‌انداز و منظر زيبا و تنوع گونه‌هاي گياهي در جهان بي‌نظير است و از قابليت‌هاي فراوان گردشگري برخوردار است.

وي، افرا، راش، زبان‌گنجشك، گيلاس وحشي و انواع گلابي وحشي را ازجمله گونه‌هاي ارزشمند اين منطقه ذكر كرد و گفت: جنگل ابر از دوران سوم زمين‌شناسي به‌جاي مانده و ازجمله جنگل‌هايي است كه در صورت تخريب به‌هيچ عنوان جايگزيني نخواهد داشت.

  اسدالله افلاكي

دكتر پرويز كردواني، بيابان‌شناس معروف ايراني با اعلام اين مطلب گفت: منطقه گندم بريان در دشت لوت كه در 80 كيلومتري شهداد و در شرق رود بيرجند قرار گرفته است، منطقه‌اي با پوشش آتشفشاني است و همين پوشش سياه آتشفشاني موجب بالا رفتن شديد گرما در اين منطقه مي‌شود.

به گفته وي اين منطقه همچنين پست‌ترين منطقه داخلي ايران نيز محسوب مي‌شود و اين موضوع نيز از ديگر دلايل گرماي شديد آن است.

كردواني معتقد است كه در گندم بريان، در منطقه‌اي به‌طول 200 كيلومتر و عرض 150 كيلومتر هيچ موجود زنده‌اي زندگي نمي‌كند و شرايط به‌گونه‌‌اي است كه امكان زيست هيچ گياه يا حيواني وجود ندارد.

گواه كردواني بر اين موضوع اين است كه در تحقيقات خود مشاهد‌ه‌كرده است كه  گاو و گوسفند مرده‌اي كه توسط كاميون‌هاي عبوري در گندم بريان رها شده بودند تجزيه نشده و نگنديده بودند بلكه فقط در اثر حرارت خورشيد خشك شده بودند.

به گفته وي اين موضوع نشان مي‌دهد كه در اين منطقه حتي باكتري هم امكان حيات ندارد.

كردواني اضافه كرد: در نزديكي گندم بريان پديده‌هاي طبيعي بسيار زيبايي ازجمله كلوت‌هاي بيابان لوت قرار دارد. اين كلوت‌ها رشته دالان‌هاي موازي هستند كه بر اثر باران و باد شديد به مرور زمان ايجاد شده است و ارتفاع ديواره‌هاي آن‌ها به 200 متر مي‌رسد.

دكتر كردواني گفت: پيش از اعلام ميزان گرماي گندم بريان گمان مي‌شد صحراي ليبي در شمال صحراي آفريقا با 7/57 درجه سانتي‌گراد حرارت، گرم‌ترين منطقه كره زمين باشد اما امروز مشخص شده است كه گندم بريان در بيابان لوت با دمايي بيش از 67 درجه سانتي‌گراد در سايه ،گرم‌ترين نقطه كره خاكي است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه در حالیکه یکی از بزرگترین نمایشگاه‌های اتومبیل جهان در فرانکفورت آغاز به کار کرده است، یکی از مقامات شرکت تویوتا گفت: "ما در حال تحقیق بیشتر در مورد سوخت‌های زیستی هستیم. ما همچنین در درازمدت در حال تحقیق بر روی پیل‌های سوختی هستیم که از هیدروژن برای تولید برق استفاده می‌کند."

تویوتا سابقه 10 ساله تجربه دراین زمینه را با ماشین هیبرید "پریوس"‌دارد که یک موتور بنزینی و یک موتور الکتریک را با هم ترکیب می‌کند و از پیشگامان این حوزه به حساب می‌آید.

در مقابل جنرال موتورز ماشین‌هایی که از بنزین مخلوط‌‌شده با الکل به عنوان سوخت استفاده می‌کنند، یا به اصطلاح ماشین‌های دارای قابلیت E-85  را ساخته است، اما هر دوی این شرکت‌ها اکنون سخت در حال کار کردن بر روی تکنولوژی‌های متعددی در این زمینه هستند و گزینه‌های‌شان را در نمایشگاه فرانکفورت عرضه کرده‌اند.

مدیر اروپایی جنرال موتورز، کارل پیتر فوستر معتقد است که سوخت‌های جایگزین باید نقش مهم‌تری را به همراه الکتریسته ایفا کنند، زیرا  تولید برق دست کم در خارج ماشین نسبتا ارزان است.

الکل اتانول به عنوان سوخت برای آنچه ماشین‌های با موتور انعطاف‌پذیر خوانده می‌شود، مورد استفاده قرار می‌گیرد که می‌توانند آمیزه‌های حاوی تا حداکثر 85 درصد اتانول را بسوزانند و برای همین عنوان E-85  را به آنها می‌دهند. این موتورها بسیار شبیه موتورهای بنزینی هستند.

برزیل در حال حاضر بزرگنرین تولیدکننده اتانول است و تکنولوژی موتورهای انعطاف‌پذیر به سرعت در آنجا در حال گسترش است. ریچارد واگونر مدیر عامل جنرال موتورز می‌گوید تا سال 2012 پنجاه درصد تولیدات ماشین این شرکت در آمریکا توانایی E-85 را خواهند داشت.

مقامات تویوتا می‌گویند اکنون زمان ساختن ماشین‌هایی مناسب برای یک مکان در یک زمان مناسب است و  آنچه برای یک  بازار مناسب است، ممکن است لزوما برای بازار دیگر مناسب نباشد.

و یک چالش مهم مسئله قیمت است. بر اساس برخی از تخمین‌ها، تکنولوژی "ماشین پاک" تا حدود 2000 یورو به قیمت یک ماشین بنزینی می‌افزاید.

یک چالش دیگر استانداردهای  کمیسیون اروپایی است که بر مبنای آن تا سال 2012 خروجی گاز دی‌اکسیدکربن ماشین‌ها باید به  130 گرم در هر 100 کیلومتر برسد، هدفی که  کارخانه‌‌های ماشین‌سازی تحقق آن را بسیار مشکل می‌دانند.

با این حال تویوتا و سایر اعضای انجمن خودورسازان ژاپنی قصد دارند تا سال 2009 به طور داوطلبانه این مقدار را به 140 گرم برسانند.

تالاب انزلي كه از آن با عناوين مختلف سايت رامسر، ذخيره، زيستكره و ذخيره‌گاه انساني و زيستكره ياد مي‌شود، از جمله تالاب‌هاي ثبت‌شده در فهرست جهاني است كه متاسفانه به دليل بي‌توجهي و مشكلات فراوان چندي است در فهرست مونترال (تالاب‌هاي در معرض خطر) قرار گرفته است.

با اين همه، اصرار بر احداث كنارگذر در اين منطقه همچنان وجود دارد. اين در حالي است كه طي سال‌هاي گذشته به منظور حفظ اين تالاب، مسير جديدي براي كنارگذر تعريف و تعيين شد كه پس از تاييد و تصويب هيأت دولت براي اجرا به وزارت راه ابلاغ شد.

اما اين مصوبه نه تنها از سوي وزارت راه اجرا نشد بلكه اخيرا وزارت راه بي‌توجه به هشدار كارشناسان و تبعات ناگوار زيست‌محيطي تصميم به اجراي همان طرح اوليه گرفت.

اين گزارش مي‌افزايد: تالاب انزلي بدون اجراي اين كنارگذر در وضعيتي است كه بخش عمده‌اي از سطح آن كه هر ساله محل زمستان‌گذراني هزاران پرنده مهاجر بود به دليل كم‌آبي خشك شده به طوري كه در فصل مهاجرت، ديگر خبري از اين پرندگان در منطقه نيست.

براين اساس خبر تعيين تكليف اين كنارگذر نويدبخش اين اميد است كه سرانجام هشدار كارشناسان و دلسوزان محيط زيست براي حفظ اين تالاب به ثمر مي‌نشيند؛ به‌ويژه آن كه مهندس الله‌قلي جعفري، معاون اداره حفاظت محيط زيست گيلان در گفت و گو با مهر به بازديد نمايندگان رئيس‌جمهور از مكان اجراي طرح كنارگذر اشاره كرده و گفته است: هفته گذشته نمايندگان رئيس‌جمهور با حضور در منطقه، تبعات ايجاد اين كنارگذر را بررسي كرده‌اند.

وي ضمن انتقاد از گفته‌هاي برخي نمايندگان مجلس مبني بر اينكه ايجاد كنارگذر باعث احياي تالاب مي‌شود، تصريح كرده است: درباره مسائل مرتبط با محيط‌زيست نبايد بدون داشتن تخصص اظهار نظر كرد و در اين خصوص تنها اظهارنظرهايي موجه و صائب است كه از سوي كارشناسان مسئول ايراد شود.

در صورت اجراي آن، بخش عمده‌اي از جنگل‌هاي كمياب هيركاني در منطقه تخريب خواهد شد.

ياسر انصاري، دبير كانون عالي گسترش فضاي سبز در گفت‌وگو با همشهري افزود: در حال حاضر، گروهي تحت عنوان هيأت مردمي جاده زرين‌گل به علي‌آباد به‌شدت پيگير احداث اين جاده و تبديل آن به يك محور ترانزيتي هستند درحالي كه مسئولان حفاظت محيط‌زيست و منابع طبيعي با تأكيد بر اين‌كه جنگل‌هاي منطقه ابرشاهرود در شمار جنگل‌هاي هيركاني است در پاسخ به استعلامات وزارت راه، گذر جاده از اراضي جنگلي اين منطقه را مغاير با اصول زيست‌محيطي دانسته و به‌شدت با آن مخالفت كرده‌اند اما اخيرا احداث اين جاده به موضوعي داغ براي مبارزات انتخاباتي تبديل شده و نامزدها با نويد تسريع در اجراي اين طرح، براي كسب آرا،  زمينه‌سازي مي‌كنند.

وي با اشاره به اين‌كه، 10 مسير مواصلاتي فعال و نيمه‌فعال از شهرستان‌هاي گز تا آزادشهر در منطقه وجود دارد كه ارتباط بين 2 استان سمنان و گلستان را برقرار مي‌كنند، مي‌گويد: نزديك‌ترين مسير به علي‌آباد كتول جاده تو سكستان است كه در سال جاري به‌رغم مخالفت تشكل‌هاي زيست‌محيطي افتتاح شد. ضمن آن‌كه محور آزادشهر به خوش ييلاق نيز به‌عنوان قديمي‌ترين جاده مواصلاتي استان مطرح است.

با اين همه مشخص نيست چرا برخي افراد به‌خاطر كوتاه شدن 20 كيلومتر طول مسير، بر تخريب بخشي از نادرترين جنگل‌هاي جهان پاي‌مي‌فشارند. انصاري با تأكيد بر  اينكه  با محورهاي مواصلاتي موجود،  فاصله بين شاهرود و علي‌آباد 125 كيلومتر است، تصريح كرد: در صورت احداث جاده جديد اين فاصله به 103 كيلومتر كاهش مي‌يابد درحالي‌كه اگر صرفا ايجاد اشتغال و توسعه منطقه مدنظر است و طرفداران احداث اين جاده، دسترسي به استان سمنان را بهانه اجراي اين طرح عنوان مي‌كنند.

بايد از آنها پرسيد و شود چه ضرورتي براي سرمايه‌گذاري در استان سمنان وجود دارد حال آن‌كه شهرستان گنبد بخش هفت كه با فاصله‌اي حداكثر 50 كيلومتر در ضلع شرقي علي‌آباد واقع شد. داراي قابليت‌ها و اراضي بسيار مستعدي براي احداث انواع شهرك‌هاي صنعتي و مجتمع پتروشيمي گلستان است كه مي‌تواند گزينه و راه‌حل مناسبي براي معضل پتروشيمي و جاده زرين‌گل باشد.

به گفته وي، تحقق آرزوي بخشي از جمعيت علي‌آباد (شاهرودي‌هاي مقيم اين شهرستان) مبني بر احداث و تكميل جاده ابرشاهرود براي همه تشكل‌هاي زيست‌محيطي قابل احترام است مشروط بر آن‌كه دغدغه‌ها و معيارهاي زيست‌محيطي در اجراي اين طرح عمراني اعمال گردد.

در عين حال اخيرا دلاور نجفي معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط‌زيست در اين‌باره اعلام كرده بود: بخشي از جاده مصوب قبلي منجر به قطع درختان جنگلي مي‌شد كه دستور رئيس جمهوري بود كه احداث جاده،  قطع درخت به همراه نداشته باشد و حتي‌المقدور در مسيرهايي كه قبلا جاده بوده، كار  در قالب بازسازي و مرمت انجام شود نه احداث جاده جديد.

اين گزارش مي‌افزايد: جنگل ابر در 50 كيلومتري شمال شرق شاهرود و در مسير جاده شاهرود به آزاد شهر استان گلستان و روستاي ابر قرار دارد. اين جنگل ادامه جنگل‌هاي شمال كشور است و به‌دليل آن‌كه همواره ابري بر فراز اين منطقه جنگلي وجود دارد به جنگل ابر شهرت يافته است.

منبع

در شهرها، ماشين‌ها و اتوبوس‌ها، هواپيماها و نيز صنايع و ساختمان‌سازى ممكن است باعث آلودگى هوا شوند.

در خارج از شهرها غبار حاصل از شخم زدن زمين به وسيله تراكتورها، ماشين‌ها و كاميون‌هايى كه در جاده‌هاى شنى يا خاكى مى‌رانند، ريزش كوه و دود حاصل از آتش سوزى بيشه‌ها و مزارع باعث آلودگی‌هوا می‌شود.

يك عامل مهم ديگر آلودگى هوا در اغلب شهرهاى بزرگ گاز ازن در سطح زمين است. ازن در سطح زمين هنگامی تشکیل می‌شود كه گازهاى آلاينده حاصل از اتومبیل‌ها  و ساير وسائلى كه سوخت مصرف مى‌‌کنند با نور خورشيد واكنش مى‌کند؛ در نتیجه گاز ازنی به وجود می‌‌‌‌آید كه براى انسان سمى است.

گوزن مارال كه بيشتر در مازندران ديده شده، به بزرگي گاو است و بيش از صد كيلوگرم وزن دارد. گوزن زرد نيز از مارال كوچك‌تر است اما جثه گوزن شوكا، تقريبا به اندازه يك ببر نابالغ بوده و حدود 15كيلوگرم وزن دارد.

شوكا كه در عمق جنگل‌هاي بلوط ناحيه بوزين مرخيل در منتهي‌اليه شمال استان كرمانشاه زندگي مي‌كند، جانوري مرموز و شب‌گرد است و ويژگي‌هاي خاص او از جمله جثه كوچك، جمعيت كم و شب‌فعالي، آن را در ميان ساير گونه‌هاي گوزن، منحصر‌به‌فرد كرده است.

شوكا كه به نام گوزن «مينياتوري» نيز خوانده مي‌شود، از نظر فراواني- در مقايسه با ساير گونه‌هاي گوزن- در تعداد كمتري در ايران ديده شده است.

شوكا بسيار زيباست. رنگ آن قهوه‌اي روشن و در ناحيه زير شكم، روشن‌تر از قسمت‌هاي ديگر است. ماده‌هاي اين گونه شاخ ندارند و نرها، شاخ‌هاي كوچك منشعب دارند.

اين گوزن زيبا در هر سال يك نوزاد به دنيا مي‌آورد اما در شرايط آب‌وهوايي مساعد، امكان دوقلوزايي آن نيز وجود دارد.

دوره وضع حمل شوكا 5 تا 6ماه است و بچه‌هايش در هنگام تولد، روي بدن خود خال‌هايي دارند كه با رسيدن به بزرگسالي از بين مي‌رود و جاي آن را رنگ قهوه‌اي يك‌دست مي‌گيرد.

شوكا حيواني علف‌خوار و نشخواركننده است و مهمترين دشمنان او پس از انسان، حيوانات گوشت‌خوار هستند.

به علت حلال‌بودن گوشت اين گوزن كوچك، شكار غيرمجاز، بزرگ‌ترين خطر براي ادمه حيات شوكا محسوب مي‌شود.

شوكا در عين آسيب‌پذيري، نسبت به اطراف و محيط خود، بسيار هوشيار است و به سرعت متوجه هرگونه خطري مي‌شود، به طوري كه يك جفت شوكا، هنگام خواب به گونه‌اي قرار مي‌گيرند كه پشتشان به هم و رويشان به محيط اطراف باشد.

اين حيوان، هنگام خطر صداي خاصي از خود بروز مي‌دهد كه مي‌تواند هم‌جنسانش را از وجود خطر آگاه كند.

برآورد دقيقي از تعداد شوكاها در جنگل‌هاي كرمانشاه - كه زيستگاه اصلي اين جانور است - وجود ندارد اما بنا بر آخرين مشاهدات، جمعيت آن از 60 مورد در جنگل‌هاي بلوط بوزين مرخيل، تجاوز نمي‌كند.

نمونه‌هايي از شوكا در تعداد بسيار كم در شمال غربي ايران نيز ديده شده است. گوزن‌هاي كوچك ايراني (شوكا) با نمونه‌هاي ديده‌شده آن در اروپا متفاوت هستند.

نسل شوكاهاي زيبا در جهان در حال انقراض است و به دليل آسيب‌پذيري بسيار، براي حفظ نسل آنها تنها به حفاظت‌هاي ويژه نياز است.

كنترل محيط، جلوگيري از شكار بي‌رويه، دراختيارقراردادن آب شرب و نظارت ويژه بر نحوه زيست اين گوزن كوچك، عوامل موثر در حفظ و بقاي اين گونه كمياب جانوري است.

در سال 1337، 2رأس از اين جانور به باغ وحش اپل در آلمان منتقل شدند و 6 رأس ديگر در سال 1342به دشت نازساري انتقال يافتند.

در نتيجه مراقبت‌هاي انجام شده تعداد گوزن‌ها افزايش يافت و به اين ترتيب گونه‌اي كه بيم نابودي كامل آن مي‌رفت، نجات يافت.

در دو دهه اخير نيز تعدادي گوزن زرد از دشت ناز به جزيره اشك در درياچه اروميه و تعدادي نيز به بيشه‌هايي در خوزستان انتقال داده شده‌اند.

اما به دليل اينكه تمام گوز‌ن‌هاي موجود از نسل 6گوزن منتقل شده به دشت‌ناز هستند، اين نگراني وجود دارد كه اختلالات ژنتيكي در گوزن‌ها پيدا شود.

براي حفظ نسل اين جانوران بايد تعدادي گوزن از مناطق طبيعي زنده‌گيري ‌شود تا در كنار گوزن‌هاي پرورش يافته به طرق غيرطبيعي به توليدمثل بپردازند.

گوزن زرد ايراني با رنگ زرد متمايل به آجري و خال‌هاي سفيد، پستاندار بسيار زيبايي است كه شاخ آن در پايان هر سال از اوايل اسفند به بعد مي‌افتد و شاخ جديد بلافاصله رشد مي‌كند و در تابستان تكميل مي‌شود.

اين نوع گورخر كه تنها در ايران يافت مي‌شود در واقع يك نوع اسب وحشي در منطقه آسياي غربي است و فقط چند صد رأس از آن باقي مانده است.

اين نوع گورخر، حيواني قوي است و رنگ قسمت جلو و بالاي بدن آن اختلاطي از قهوه‌اي روشن و خاكستري زرد است. بغل‌ها و شكم اين حيوان سفيد است و نوار سياهي بر پشت دارد كه يال را به دم حيوان وصل مي‌كند.

حس بينايي، شنوايي و بويايي در اين جانور بسيار قوي است. براي دوري از خطر انسان ممكن است تا صدها كيلومتر از محل زندگي خود دور شود و به مناطق نيمه‌كويري و دور از دسترس انسان پناه ببرد.

گورخر دشمن طبيعي ندارد اما بر اثر تعقيب و شكار بي‌رويه و به واسطه اعتقاد به خواص درماني استخوان و گوشتش در معرض نابودي است.

از اين جانور در گذشته به تعداد زياد در حاشيه كوير مركزي از طبس تا سمنان، جنوب ورامين، نزديك قزوين- دشت گاوخوني اصفهان، ني‌ريز فارس، ابرتو و هرات يزد، بافت و سيرجان كرمان و مناطق مرزي سرخس وجود داشته است.

اما اكنون فقط تعدادي از آنها در مجموعه حفاظت شده توران در سمنان، بهرام گور در فارس و منطقه مرزي سرخس باقي مانده است.

آرش نورآقايي

به گزارش گروه شهري روزنامه همشهري «ويلهم بوده» به همراه چند كارشناس آلماني در حاشيه بازديد از جنگل هاي غرب مازندران در تنكابن افزود: «جنگل هاي شمال بكر و دست نخورده بوده و مي تواند به عنوان ميراث جهاني به سازمان جهاني يونسكو معرفي شود».

وي اظهار داشت: «حفظ تنوع زيستي براي بشر حائز اهميت است و جنگل هاي شمال در نيمكره شمالي منحصر به فرد و بهترين الگو براي اين مهم است به همين خاطر جنگل هاي شمال ايران بايد به عنوان يك ذخيره گاه براي نسل هاي آينده محافظت شود».

اين كارشناس با بيان اينكه سالانه دو تا سه درصد جنگل ها در كشورهاي جهان سوم در حال نابودي است، اظهار داشت: «با ادامه اين وضع تا 40 سال آينده تمام جنگل ها در جهان سوم از بين خواهد رفت. اين درحالي است كه تمام جنگل هاي اروپا از بين رفته و اكنون جنگل هاي اين منطقه، جنگل هاي ثانوي و انسان ساخت بوده و جنگل كهن در اين منطقه وجود ندارد».

دكتر صلاح الدين محلاتي كارشناس جغرافياي طبيعي در گفت و گو با همشهري ضمن بيان مطلب فوق افزود: تا آن جايي بنده اطلاع دارم يك سلسله قوانين در كنوانسيون هاي زيست محيطي وابسته به سازمان ملل متحد به تصويب رسيده است و بر مبناي آن تعدادي كنوانسيون از جمله كنوانسيون رامسر ثبت شده اند.

 بر اين اساس محل هاي داراي ارزش حياتي مورد حمايت قرار مي گيرند، سازمان ملل يا سازمان هاي وابسته به ملل متحد كمك ها و يا كارشناساني را براي حفظ اين مناطق طبيعي ارسال مي كنند، در ايران نيز براي ناحيه دشت ارژنگ كارشناس اعزام كردند، كارشناساني را نيز براي حفظ و احياي تالاب ها اعزام مي كنند و دولت هاي مربوطه را موظف به جلوگيري از آلوده شدن مناطق زيست محيطي مي كنند.

به گزارش هتلاتست‌نيوز از هلند، اين گربه ماهي 2.3 متري كه به «بيگ‌ماما» معروف شده و بزرگترين گربه ماهي دنيا است، روزانه دو تا سه مرغابي شكار مي‌كند و در چند روز گذشته يك سگ كوچك را بلعيده‌است.

«رمكو ويزر» مدير مدرسه غواصي هلند گفت: غواصاني كه در مدرسه ما دوره مي‌بينند و مجبور هستند تا در درياچه اين پارك تمرين كنند، به دليل وجود اين گربه ماهي غول پيكر دچار وحشت مي‌شوند. البته نگراني آنان بي‌مورد است، چرا كه گربه ماهي به انسان حمله نمي‌كند. ولي به دليل وجود گربه ماهي در درياچه پارك «سنترپريس هاليدي» مرغابي‌هايي كه در اين درياچه سكونت داشتند، محل زندگي خود را تغيير داده‌اند و فقط مرغابي‌هايي كه به صورت گذري از اين محل عبور مـي‌كنند، چند روزي را در اين درياچه سپري مي‌گذرانند، كه البته تعدادي از آنها طعمه اين گربه ماهي غول پيكر مي‌شوند.

البته مسئولين امنيتي پارك در چند وقت اخير مجبور شدند، به صورت تمام وقت از «بيگماما» در برابر ماهي‌گيران محافظت كنند.

يك زيست شناس به نام «جين هنك» گفت، دليل بزرگ بودن اين گربه ماهي، زندگي در آب‌هاي بسيار تميز، وجود غذاي كافي، و استراحت است.

 به گزارش فرانس‌پرس جانتا سوپريانتا، مدير اجرايي شعبه اندونزي "سازمان حفاظت بين‌المللي گونه‌هاي حياتي" (Conservation International) يك گونه جديد كوسه، انواع ميگوها، مرجان‌ها و شقايق‌ها در ميان يافته‌هاي مهم و فوق‌العاده سفرهاي اكتشافي در اين منطقه هستند.

يك گونه جديد كوسه كشف‌شده در اين زيستگاه دريايي كه بر روي باله‌هايش راه مي‌رود

او افزود كارشناسان از تنوع استثنايي گونه‌هاي حياتي در منطقه "سر پرنده" (Bird's Head) شگفت زده شده‌اند. منطقه "سر پرنده" نامي است كه به غربي‌ترين دماغه بخش اندونزيايي جزيره گينه نو اطلاق مي‌شود.

به گفته سوپريانتا؛ دانشمندان معتقدند غناي زيستي اين ناحيه از منطقه تپه‌هاي بزرگ مرجاني در استراليا هم بيشتر است.

صدها گونه ماهي، سخت‌پوست و مرجان در هر يك از بخش‌هاي مورد بررسي اين ناحيه زندگي مي‌كنند، از جمله دست كم هفت گونه ميگو، 23 ماهي تپه‌هاي مرجاني، و 42 گونه مرجان كه تنها در آنجا يافت مي‌شوند.

 "سازمان حفاظت بين‌المللي گونه‌هاي حياتي" چند ماه پيش، به دنبال انجام سفري اكتشافي به جنگل‌هاي بكر منطقه مامبرامو در پاپوآ در دسامبر 2005، خبر يافت شدن چندين گونه جديد حياتي خشكي‌زي را در اين منطقه اعلام كرده بود.

"جزيره شيرهاي دريايي" محلي است كه شما مي توانيد هزاران شير دريايي زيبا را در هر سني كه باشند در حاليكه در كنار هم زندگي مي كنند،ببينيد.

اين محل ديدني در سواحل اروگوئه در جايي كه آب‌هاي نيلگون اقيانوس اطلس به صخره ها برخورد مي كنند واقع شده است.

تعداد شيرهاي دريايي اين منطقه بيش از 180 هزار  است. عكاس خبرگزاري رويترز ، ما را در ديدني‌هاي اين منطقه با خود شريك كرده است.

عکس ها در ادامه مطلب

به گزارش سما، پورسخا، مدیرعامل سازمان بازیافت و تبدیل مواد شهرداری تهران، همچنين گفت: «به‌زودی یک خط بازیافت و پردازش زباله با ظرفیت 500 تن در شبانه‌روز به بهره‌برداری مي‌رسد.»

او با بیان اینکه روزانه نزدیک به 7500 تن انواع ضایعات وارد مرکز دفع و پردازش آرادکوه می‌شود، افزود: «شهرداری تهران برای افزایش هر چه بیشتر سهم پردازش پسماندها و ضایعات اقدام به برگزاری مناقصات متعدد به منظور تامین و راه‌اندازی خطوط پردازش با ظرفیت 2500 تن درروز کرده است.»

او افزود: «با بهره‌مندی از شیوه‌ها و فناوری‌های تلفیقی و نوین داخلی و خارجی و با مشارکت بخش خصوصی، افزایش ظرفیت پذیرش زباله به میزان 2500 تن در روز را در برنامه کاری خود داریم.»

دكتر مهدي رياحي‌خرم تراكم جمعيت، حاصلخيزي اراضي و مشكلات موجود بر سر راه ارتقاي مناطق شكار ممنوع به مناطق حفاظت شده را مهم‌ترين عوامل تخريب اين زيستگاه و ديگر زيستگاه‌هاي حيات‌وحش استان همدان عنوان كرد و افزود: باتوجه به تغييراتي چون پايين رفتن سطح آب و نبود امنيت براي آهو، امكان بازسازي اين زيستگاه وجود ندارد.

وي همچنين از انقراض ميش مرغ در زيستگاه‌هاي همدان خبر داد و گفت: زيستگاه اين پرنده بيشتر در استان‌هاي آذربايجان غربي، كردستان، همدان و تا حدودي كرمانشاه بوده كه متأسفانه تعداد اين پرنده در استان همدان به‌شدت كاهش يافته است.

در عين حال، دكتر هرمز اسدي در اين‌باره گفت: 4 منطقه ازجمله دشت اسدآباد، ملوسان، و منطقه خانه غربت، محل زيست آهو، كل و بز و قوچ و ميش است اما اين مناطق در حال حاضر به‌دليل شكار غيرمجاز و كشتار مستقيم، در معرض تهي شدن از اين گونه‌هاي حيات‌وحش است.

وي درباره امكان تكثير، غني‌سازي و رهاسازي آهو در دشت جيحون گفت: تكثير و استقرار باتوجه به نوع اين‌گونه كار بسيار آساني است كه در صورت تأمين اعتبار و فراهم بودن تمهيدات لازم مي‌توان آن را به انجام رسانيد اما اين كار زماني با موفقيت همراه است كه در كنار تكثير و رهاسازي، تعداد مأموران حفاظت محيط‌زيست در منطقه به‌ميزان استاندارد افزايش يابد و در كنار آن با ابزارهاي مديريتي جلوي متخلفان و شكارچيان غيرمجاز گرفته شود.

اين كارشناس محيط‌زيست با اشاره به اين‌كه، مشكل اصلي تمام زيستگاه‌هاي كشور شكار بيش از حد و كشتار مستقيم توسط شكارچيان غيرمجاز است، افزود: تا زماني كه تدبيري براي جمع‌آوري سلاح‌هاي غيرمجاز انديشيده نشود و اهرم‌هاي بازدارنده قوي براي مقابله با شكارچيان غيرمجاز وجود نداشته باشد و سلاح‌هاي غيرمجاز در دست مردم باشد نمي‌توان به حفظ گونه‌هاي حيات‌وحش اميدوار بود.

به گفته وي، وقتي جمعيت كل و بز و قوچ و ميش و جبير كه طعمه اصلي گوشتخواران حيات‌وحش است بر اثر شكار بي‌رويه در زيستگاه‌ها كاهش مي‌يابد و در مواردي به‌طور كامل نابود مي‌شود طبيعي است كه پلنگ و يوزپلنگ نيز در معرض انقراض قرار مي‌گيرند.

دكتر عبدالحسين وهاب‌زاده، استاد دانشگاه و مترجم متون زيست محيطي با حضور در جمع دوستداران يوز آسيايي در موزه دارآباد تهران، به عنوان يكي از مراكز شانزده‌گانه اين گردهمايي گفت: براي حفاظت از حيات‌وحش به ويژه يوزپلنگ لازم است همكاري‌هاي متقابلي ميان سازمان‌هاي دولتي و مردم محلي به وجود بيايد.

گرچه اين اقدامات تا حدودي انجام شده اما لازم است با پيگيري و استمرار بيشتر به اين موضوع پرداخته شود.

نهم شهريور ماه 1373 روزي است كه 3 توله يوز به همراه مادر براي نوشيدن آب به يكي از باغ‌هاي اطراف بافق آمدند كه چند نفر ناآگاه و غيرمحلي به آنها حمله كردند، مادر فرار كرد، 2 توله كشته شدند و با همكاري مردم محلي و محيط‌بانان شهرستان بافق يكي نجات پيدا كرد.

اين يوز كه ماريتا نامگذاري شد به پارك طبيعت پرديسان انتقال يافت و 9 سال در اسارت زندگي كرد.

در اين برنامه که با همکاری انجمن يوزپلنگ ايرانی، سازمان محيط زيست و تعدادی از تشکلهای غيردولتی به صورت سراسری در تهران و 19 شهر و روستای کشور برگزار شد، فعاليت‌هاي آموزشی و نمادين متعددی براي معرفی يوزپلنگ به عموم مردم صورت گرفت.

يوزپلنگ آسيايی که امروزه با جمعيت کمتر از 100 قلاده، در آخرين سنگرگاه با نام يوزپلنگ ايرانی شناخته می‌شود، يکی از نادرترين گونه‌های جانوری دنيا به شمار می‌رود. هدف از نامگذاری اين روز به نام روز يوزپلنگ، آشنايي افکار عمومی درباره يوزپلنگ ايرانی و ارتقای آشنايی عموم با اين گونه در سرتاسر کشور است.

موزه طبيعت و حيات وحش ايران و باغ وحش تهران ميزبان نخستين جشنواره روز حفاظت از يوزپلنگ ايرانی در تهران بودند. سازمانهای دولتی و غيردولتی متعددی برنامه‌های آموزشی از قبيل نمايش فيلم، توزيع بروشور و پوستر، صحبت برای عموم مردم درباره يوزپلنگ، بازيهای آموزشی، برگزاری مسابقه نقاشی، پرده خوانی با موضوع يوزپلنگ اجرا كرده و در پايان نيز بيانيه اين روز خوانده شد.

همزمان با مراسم روز حقاظت از يوز در تهران برنامه‌های آموزشی ديگري در بيش از 20 شهر و روستای در سراسر کشور برگزار شد. اين شهر‌ها عبارتند از اصفهان، شيراز، مشهد، يزد، بافق، زاهدان، آبادان، جاجرم، چوپانان نايين، طبس، سمنان، تفت، سميرم، نيشابور، اقليد فارس و همچنين روستاهای شيطور، دولت آباد، قطروم و باجگان شهرستان بافق.

برنامه‌هاي روز يوزپلنگ در تهران و شهرستان‌هاي ديگر با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست، پروژه حفاظت از يوزپلنگ آسيايي، انجمن حاميان زمين، انجمن بوم پژوهان، انجمن طرح سرزمين پايدار، کانون پژوهش و حفاظت از طبيعت پايدار محيط بان، کانون آشنايی با حيات وحش، اداره کل محيط زيست استان يزد، اداره کل محيط زيست استان سمنان، اداره کل محيط زيست استان فارس، اداره کل محيط زيست استان اصفهان، فرمانداری بافق، شورای اسلامی شهرستان جاجرم، اداره محيط زيست شهرستان بافق، جمعيت هلال احمر بافق، انجمن راهيان سعادت دولت آباد، انجمن همياران سبز شيطور، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بافق، کميته شهدای گمنام بافق، دهداری منطقه سبزدشت، شورای اسلامی روستاهای باجگان، دولت آباد، شادکام، شيطور، قطروم، جمعيت ميهن سبز (در 6 شهر)، انجمن حمايت از حيوانات اصفهان، آقای عاقبتی از زاهدان و  آقای شُنانی برگزار شد.

 بيانيه "روز حفاظت از يوزپلنگ آسيايي"

«سيزده سال از آنروز مي گذرد.(1) از زماني که يک توله يوز آسيايي نادر، از مرگ حتمي نجات پيدا کرد. توله يوزي که همراه خانواده‌اش، گرفتار ترس مردم شده بود. ترسي که ناشي از عدم آگاهي آنان بود. شايد اگر پيش از آن مي‌دانستند که يوزپلنگ، خطري براي آنان و گله‌هايشان ندارد، اگر مي‌دانستند يوزپلنگ در چه وضعيتي قرار دارد؛ و اگر مي دانستند ميراث دار يکي از گرانبهاترين مخلوقات هستي اند، اين چنين گرفتار ترس نمي شدند.

اين حادثه براي ما نمادي است از اهميت توجه به امر آموزش. آموزش به عموم مردم؛ چه در غالب يک چوپان و چه در غالب يک دولتمرد. مردمي که به شکل مستقيم و غير مستقيم بر زندگي يوزپلنگ و ساير عناصر حيات تاثير مي‌گذارند. و ماييم همان مردمي که بايد بدانند چه ميراث گرانبهايي در اختيار دارند؛ و چه مسئوليت سنگيني در برابر موجودات ديگر (به عنوان جاندار ذي‌شعور) بر دوش داريم.

امروز، ما گروه‌هاي حامي محيط زيست، اعم از دولتي و غير دولتي، نام گذاري نهم شهريور را به عنوان "روز حفاظت از يوز آسيايي" پيشنهاد کرده و اعلام مي‌کنيم، تمام آنچه را که در توان داريم، براي حفاظت از آخرين بازمانده‌هاي يوز آسيايي به کار مي‌بنديم و در اين راه از هيچ تلاشي فروگذار نخواهيم بود؛ و نيز، از همه هموطنان سبز انديشمان مي‌خواهيم تا خطر انقراض را جدي بگيرند. خطر انقراض و از دست دادن يکي ديگر از دارايي‌هاي ارزشمند ميهن مان ايران را.

براي انجام اين مهم، از تمام اقشار جامعه و نهادهاي دولتي و غيردولتي دعوت مي‌کنيم، تا دست در دست يکديگر، همدلي و همکاري کنيم. چه اين همکاري در حد آموزش يک جمله درباره يوز باشد، چه فعاليت ميداني، در شرايط سخت بيابان؛ و چه تصميم گيري‌هاي کشوري براي حفظ اين شاهکار خلقت.

اميدواريم که با ياري و حمايت يکديگر، بتوانيم اين امانت ديرين را به آيندگان تحويل دهيم. تا تسکيني باشد –هرچند ناچيز- براي آلامِ بزرگِ طبيعتِ زخمي.»

(1)- در نهم شهريور سال 1373 يک يوز ماده که به همراه سه توله اش براي خوردن آب به نزديكي شهر بافق امده بودند مورد حمله چند فرد غيرمحلي با چوب و سنگ قرار گرفتند. در اين ماجرا دو توله يوز کشته شدند، ماده يوز زخمي فرار کرد و تنها يک توله توسط محيط بانان شهرستان بافق نجات يافت که با نام ماريتا تا سال 1382 در پارک پرديسان تهران زندگي مي‌کرد.

تقريباً همه كساني كه با اصطلاح "گازهاي گلخانه‌اي" آشنا هستند، دي‌اكسيد كربن را به عنوان معرف اين گروه از گازها مي‌شناسند. البته اين ديدگاه نادرست هم نيست، اما دي‌اكسيد كربن تنها يكي از گازهاي گلخانه‌اي است كه انسان توليد مي‌كند.

اين درحالي است كه اين تالاب زيستگاه برخي گونه‌هاي نادر جهان وحش ازجمله روباه تركمن و كوچك‌ترين پستاندار يعني حشره‌خوار كوتوله است. ضمن آن‌كه اين منطقه و زيستگاه‌هاي اطراف آن يكي از محل‌هاي زمستان‌گذراني پرندگان مهاجري است كه هرساله از 6 مسير مهاجرت جهان به اين منطقه روي مي‌آورند.

سيدمهدي شريف موسوي، رئيس شبكه زيست‌محيطي استان گلستان، با ابراز تأسف از سرنوشت اين تالاب بي‌نظير افزود: صوفيكم به وضعيتي مبتلا شده كه سال آينده براي زمستان‌گذراني پرندگان مهاجر مناسب نخواهد بود مگر آن‌كه نزولات جوي و سيلاب سبب تغيير اين وضعيت شود.

وي با اشاره به اين‌كه استان گلستان 85 كيلومتر عرض و 250 كيلومتر طول دارد، گفت: مشخص نيست چرا مسئولان محلي اصرار دارند همه امكانات و صنايع را در بخشي از استان يعني در محدوده بندر گز تا بندر تركمن متمركز كنند.

درحالي‌كه شهرك‌هاي صنعتي و صنايعي چون پتروشيمي و تراكتورسازي را مي‌توان در بخش هفت گنبد و مراوه تپه و نظاير آن احداث كرد؛ مناطقي كه نه‌تنها تخريب‌هاي زيست‌محيطي را درپي ندارد كه سبب ايجاد اشتغال براي روستائيان و قشر محروم مي‌شود و مي‌تواند فقر را از چهره اين مناطق بزدايد.

اما به‌رغم اين واقعيت، حساس‌ترين منطقه از نظر زيست‌محيطي يعني صوفيكم براي احداث پتروشيمي در نظر گرفته شده است چراكه مسئولان استان بدون مشورت و نظرخواهي از كارشناسان استان اقدام به مكانيابي كرده‌اند.

شريف موسوي ضمن هشدار درباره پيامدهاي ناگوار زيست‌محيطي احداث پتروشيمي به‌ويژه پساب‌هاي شيميايي و صنعتي ناشي از آن، تصريح كرد: علاوه بر پتروشيمي مجوز تراكتورسازي هم در منطقه صادر شده كه با راه‌اندازي اين صنايع، خليج گرگان، تالاب‌هاي آلاگلي، آلماگلي و آجيگلي و گميشان در معرض نابودي قرار مي‌گيرد.

ضمن آن‌كه درياچه شور كه در 7 كيلومتري محل احداث پتروشيمي قرار گرفته و از آن به‌عنوان بهشت پرندگان ياد مي‌شود به‌كلي نابود مي‌شود.

وي در گفت‌وگو با همشهري افزود: 6 مسير جهاني پرندگان مهاجر به خليج گرگان ختم مي‌شود و هرساله در فصل مهاجرت، گونه‌هاي منحصربه‌فرد و نادرازجمله عقاب دريايي دم سفيد و اردك سرسفيد از كشورهاي آفريقايي و اروپايي، هند و چين، تركمنستان و چند فلات به ايران مي‌آيند تا زمستان‌گذراني خود را در گميشان خليج گرگان و زيستگاه‌هاي اطراف آن سپري كنند اما همه اين مسائل كه البته از ديد جهانيان پنهان نيست زيرپا گذاشته مي‌شود تا صنايعي احداث شود كه جز آلودگي و نابودي محيط‌زيست فايده‌اي ندارد.

به گزارش خبرنگار همشهري، درحالي‌كه كارشناسان محيط ‌زيست بارها نسبت به پيامدهاي ناگوار زيست‌محيطي احداث كارخانه پتروشيمي در استان گلستان هشدار داده بودند اما عزم مسئولان استاني براي احداث اين كارخانه تغييري نكرد و درنتيجه تالاب صوفي‌كم كه بيش از 33 هزار هكتار وسعت دارد و زيستگاه 130 گونه پرنده ازجمله 9 گونه پرنده مهاجر زادآور  و 12 گونه پرنده بومي زادآور است بر اثر احداث كانال‌هاي متعدد به عمق 4 و عرض 11 متر تخريب شد.

اين كانال‌ها كه به‌منظور زهكشي و فراهم شدن بستر لازم براي احداث كارخانه مذكور حفر شده در آينده به آبراهه‌هايي تبديل خواهد شد كه از طريق آن تمامي فضولات و پساب‌هاي كارخانه‌هاي موجود در منطقه ازجمله پتروشيمي به درياي خزر خواهد ريخت كه كمترين زيان آن نابودي خليج گرگان خواهد بود.

اين گزارش مي‌افزايد: تالاب صوفي‌كم در فصل زادآوري پرندگان خشك شده و درنتيجه برخي جوجه‌ها بر اثر اين اقدام تلف شده‌اند. اهميت اين تالاب از آن‌روست كه محل زيست پرنده‌هاي حمايت‌شده و در معرض خطري مانند اردك سرسفيد و عقاب دريايي دم‌سفيد است.

ضمن آن‌كه روباه سردم سياه گونه در حال انقراض زيستگاه آن منحصر به ايران است و نيز حشره‌خوار كوتوله كه كوچك‌ترين پستاندار جهان است با خشكيدن اين تالاب، تنها زيستگاه خود را از دست مي‌دهد. سيدمهدي شريف‌موسوي، رئيس شبكه زيست‌‌محيطي استان گلستان در اين‌باره به همشهري گفت: متأسفانه بت صنعتي شدن و صنعتي كردن استان، سبب شده به‌دليل بي‌توجهي به اكوسيستم شكننده اين منطقه هر روز شاهد احداث كارخانه يا طرح‌هاي عمراني در منطقه باشيم.

وي با اشاره به اين‌كه، در حال حاضر، مسئولان ارشد استان بدون لحاظ پيامدهاي ناگوار زيست‌محيطي بر توسعه فضاهاي صنعتي پاي‌مي‌فشارند گفت: احداث كارخانه سيمان پس از مينودشت و در آستانه ورودي پارك ملي گلستان آن هم در دامنه جنگلي كوه زيباي نيل كوه ناشي از همين نگاه است. كارخانه‌اي كه در 200 متري جاده در حال احداث است و چون زخم بزرگي چشم‌انداز زيباي منطقه را خدشه‌دار مي‌سازد.

موسوي مي‌افزايد: با راه‌اندازي اين كارخانه كه 6 ماه از عمليات اجرايي آن مي‌گذرد و هنوز فضاهاي ساختماني آن در حال شكل‌گيري است، از يك سو، گرد و غبار ناشي از آن تأثير سوئي بر اكوسيستم پارك گلستان خواهد گذاشت و از سوي ديگر بيم آن مي‌رود كه گردانندگان اين كارخانه به‌منظور تأمين مواد اوليه كارخانه، بخش‌هايي از نيل‌كوه را تخريب كنند.

در خلال دهه 80 – 1970 فقط درباره گسترش بيابان‌ها، كاهش جنگل‌ها و كمبود چوب مورد استفاده براي مصارف سوختني نگراني‌هايي وجود داشت، ولي دهه بعدي 90 – 1980، اقلام تازه‌اي به فهرست قبلي اضافه شد كه از اين ميان مي‌توان به باران‌هاي اسيدي، حفره لايه اوزون، گرم شدن تدريجي كره‌زمين -اثر گلخانه‌اي- و مواد زائد خطرناك اشاره كرد.

براي گذر از اين خطر و حفظ منابع طبيعي و محيط ‌زيست بايد به قوانين تعيين شده توسط دولتها و سازمان‌هاي حامي محيط‌ زيست احترام گذاشت؛ زيرا رابطه مستقيمي با سلامت انسان و زندگي بهينه او دارند.

يكي از بهترين روش‌ها براي حفظ محيط ‌زيست و منابع طبيعي، كاهش توليد زباله توسط شهروندان است. موضوع زباله نيازمند فرهنگسازي پايه‌اي و اساسي است و براي نيل به اين مهم بايد پروسه طولاني‌مدت آموزش و در عين حال مشاركت شهروندان سپري شود.
در اين ميان آموزش و فرهنگسازي به قشر كودك از اهميت بي‌شماري برخوردار است، زيرا كه رده سني كودكان، بسيار آموزش‌پذير است و همچنين آموزش در اين سنين بسيار ماندگار است.

آموزش در مهدكودك‌ها و مراكز پيش‌دبستاني، از طريق استفاده از ابزار كمك آموزشي و تشويقي مانند (مدادرنگي، دفتر) مخصوص اين سنين است. مشاركت شهروندان يكي از اصلي‌ترين اصول حفظ منابع طبيعي و حفظ محيط‌زيست است و داشتن شهري پاكيزه و سالم، آينده‌اي بهتر براي خودشان و نسل‌هاي بعدي است. به خاطر داشته باشيم كه با كاهش تنها 10درصد توليد زباله منازل، مي‌توان هر ساله دو مركز فرهنگي تاسيس كرد.

دكتر اميرحسين طباطبايي