اين كه تيرماه 86 تخريب‌ها حتي دامن پارك ملي خجير را هم گرفت و بولدوزرها در هجومي بي‌سابقه به اين پارك حمله كردند تا خطوط لوله پنجم گاز تهران برخلاف همه معيارهاي زيست محيطي و برخلاف مسير تعيين شده سازمان محيط زيست از اين پارك عبور كند.

اين كه با وجود تصريح قانون درباره ممنوعيت استقرار صنايع بزرگ آلاينده در 3 استان شمالي، طرح ساخت پتروشيمي در استان گلستان به تصويب رسيد؛ اين كه با وجود همه مخالفت‌ها و اعتراض تشكل‌ها و دوستداران طبيعت، طرح احداث كنار گذر (بخوانيد ميانگذر) تالاب انزلي كه در سال 79 متوقف شده بود با برخي فشارها دوباره از سر گرفته شد.

اين كه احداث جاده در جنگل ابر در كشمكش مخالفان و موافقان اين طرح هر از چندگاهي يكي  از سوژه‌هاي داغ خبري بود و ماجرا همچنان ادامه دارد.

اينكه مسئله حق‌آبه تالاب هامون هنوز در محاق نشست‌هاي 3 جانبه ايران، افغانستان و سازمان ملل مبهم مانده است؛ اين كه قرار است طرح تكثير گورخر ايراني در اسارت آن هم بدون هيچ پشتوانه علمي و تخصصي به اجرا در آيد.

اين كه طرح حفاظت از يوزپلنگ ايراني ناگهان متوقف ‌شد؛ اين كه شير ايراني عنوان شير هندي مي‌گيرد؛ اين كه شكارچيان حتي مجال گونه‌هاي نادر حيات وحش را هم بريده‌اند؛ اينكه كشور ما همچنان از نظر فرسايش خاك در شمار 5 كشور نخست جهان قرا ردارد؛ اين كه دلفين‌ها طي 2 مرحله آن هم به فاصله يك ماه گرفتار تورهاي صيد صنعتي شدند، اما به رغم همه شواهد هيچكس مسئوليت آن را نپذيرفت؛ اينكه تخريب رودخانه‌ها به‌ويژه در شمال به درجه‌اي رسيده كه ديگر بستري براي تخم‌ريزي ماهيان سفيد وجود ندارد.

ارتفاعات دشت برم كه روزگاري يكي از زيستگاه‌هاي اصلي شير ايراني محسوب مي‌شد، قرار بود، با برنامه‌ريزي و حمايت سازمان‌هاي بين‌المللي و انتقال اين‌گونه حيات وحش از هندوستان به منطقه دوباره احيا شود.

بهمن ايزدي، رئيس هيأت‌مديره كانون سبز فارس، درخصوص بهره‌برداري از اين جاده و پيامد‌هاي ناگوار زيست محيطي‌ آن به همشهري گفت: مجموعه درياچه پريشان، دشت ارژن و دشت برم كه اين جاده از آن عبور مي‌كند با توجه به شرايط خاص اقليمي از تنوع زيستي بسيار ارزشمندي برخوردار است.

 همين ويژگي‌ها سبب شد تا پيش از انقلاب، گام‌هايي براي تبديل اين منطقه به يك پارك ملي برداشته شود؛ خريد بخش وسيعي از اراضي كشاورزي دشت ارژن و مراتع اطراف آن‌كه مالكيت خصوصي داشت، به همين دليل صورت گرفت و به مالكيت سازمان حفاظت محيط زيست درآمد.

وي مي‌افزايد: متأسفانه طي سال‌هاي اخير به‌دليل بي‌توجهي سازمان حفاظت محيط زيست، اين منطقه دستخوش هجوم سودجويان قرار گرفت تا آنجا كه نه تنها اراضي خريداري شده دوباره به تصرف افراد درآمد، حتي بخش وسيعي از اراضي مرتعي و منابع ملي تغيير كاربري يافت و تبديل به اراضي كشاورزي شد.

ايزدي در ادامه گفت: جاده دشت برم كه زمستان گذشته رسما بهره‌برداري از آن آغاز شد، از غرب دشت ارژن شروع مي‌شود و پس از گذر از ارتفاعات اين دشت از ميان اراضي پوشيده از جنگل‌هاي بلوط دشت برم عبور مي‌كند ودر ادامه، بعد از پشت سر گذاردن ارتفاعات پل آبگينه در ناحيه شمال شرق درياچه پريشان وارد جلگه كازرون مي‌شود.

به گفته وي، احداث اين جاده سبب تخريب بخش قابل توجهي از زيست بوم ارزشمند دشت برم شده‌است؛ منطقه‌اي كه بين دو اقليم سرد و گرم قرار گرفته و از تنوع زيستي و پوشش گياهي و جنگلي بسيار غني برخوردار است.

ايزدي تصريح مي‌كند: ساخت جاده دشت برم از حدود 7 سال پيش آغاز شد و با آنكه مخالفت‌هاي تشكل‌هاي زيست محيطي چندي مانع از عمليات اجرايي آن شد، اقتدار بخش‌هاي دولتي و حمايت برخي جريان‌هاي سياسي منطقه سبب از سر گيري عمليات احداث آن شد.‌ جاده‌اي كه حدود 50 كيلومتر از فاصله بين شيراز و كازرون را كاهش مي‌دهد اما پيامدهاي ناگوار زيست محيطي آن بسيار بيشتر از سود آن است.

وي ضمن ابراز تأسف از بي‌توجهي به ملاحظات زيست محيطي در اجراي طر‌ح‌هاي عمراني هشدار داد: با توجه به تب زمين خواري بيم آن مي‌رود اراضي همجوار اين جاده كه عمدتا پوشيده از بلوط زاگرسي است دستخوش تعرض و تعدي سودجويان قرار بگيرد و ديگر نشاني از طبيعت بكر منطقه باقي نماند.

در روز طبیعت امسال شاهد ارتقای فرهنگ زیست محیطی شهروندان تهرانی بودیم.

مهندس محمد هادی حیدرزاده، مشاور شهردار تهران در امور محیط زیست در گفت و گو با خبرنگار سما با اشاره به فعالیت های ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهری در سه پارک بزرگ شهر که قابلیت تفرج گاه بودن آن بیش از سایر پارک ها بوده است، گفت: با همکاری تشکل های زیست محیطی و هم یاران محیط زیست شهری، فرهنگ سازی در سه پارک چیتگر، لویزان و سرخه حصار تهران در زمینه نظافت و پاکیزگی محیط انجام شد.

وی افزود: توزیع 10 هزار بروشور آموزشی و هم چنین آموزش چهره به چهره به شهروندان با در اختیار گذاشتن کیسه‌های زباله‌ای که توسط مناطق تامین شده بود، از دیگر اقداماتی بود که برای آسیب رساندن کمتر به محیط زیست در این روز انجام شد.

حیدرزاده با بیان این که میزان مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط زیست در این روز، امسال بیشتر از سال‌های گذشته بود، گفت: برای اولین بار بسیاری از خانواده‌ها، برای حفظ محیط زیست و جلوگیری از پخش زباله‌ها، کیسه‌های زباله را خودشان آورده بودند که این نشان دهنده آن  فرهنگ سازی گسترده ای است که در طول سال انجام شده است.

وي از مشارکت هشت تشکل زیست‌محیطی در این روز خبر داد و افزود: با وجود بارش پراکنده‌ای که در بعداز ظهر این روز به وجود آمد و هم چنین حضور نیروهای آتش‌نشانی، مشکلات ناشی از عدم خاموش کردن آتش بعد از تفریح مردم در این روز، کم تر شد و آتش سوزی‌ها بسیار محدود و بلافاصله خنثی شد.

به گفته مشاور شهردار تهران در امور محیط زیست، روز طبیعت امسال، شاهد تحول بزرگی در ارتقای فرهنگ زیست محیطی شهروندان تهرانی بودیم که نتیجه فرهنگ سازی‌های مناسب در حفظ محیط زیست در طول ایام سال بوده است.

دكتر جعفري در سخنراني پيش از خطبه اولين نماز جمعه سال 87 با بيان اين‌كه حدود 85 درصد وسعت كشور را منابع طبيعي دربر مي‌گيرد، گفت: 55 درصد وسعت كشور تحت پوشش مراتع، 5/7 درصد جنگل، 21 درصد بيابان و 5/14 درصد تحت پوشش كشت و اراضي، مسكوني و غيره است.

به گزارش ايسنا، وي با بيان اين‌كه ايران تمامي آب و هواي موجود در نيمكره شمالي كره زمين را دارد، تصريح كرد: در حدود 7 تا 12 هزار گونه گياهي، 100 گونه پرنده و 270 گونه ماهي در كشور وجود دارد كه در نوع خود كم‌نظير است.

وي با تأكيد به اين‌كه سهم سرانه جنگل دو دهم هكتار است، اذعان داشت: اين حاليست كه در جهان سهم سرانه جنگل 6 تا 8 دهم هكتار است.

جعفري با بيان اين‌كه در كشور چين سالانه سه ميليون هكتار جنگل كاري مي‌شود، تصريح كرد: در كشور كره جنوبي طي 30 سال، ده ميليارد درخت كاشته شده است.

وي با بيان اين‌كه توليد چوب اولين مزيت وجود درختان است، افزود: سهم سرانه چوب 17/0 مترمكعب است كه يك‌چهارم مصرف سرانه جهان است.

رييس مركز تحقيقات بين‌الملل هم‌زيستي با كوير خاطرنشان كرد: جنگل‌هاي شمال توانايي ذخيره حدود 3 ميليارد مترمكعب آب را دارند كه 3 برابر ظرفيت فعلي سد سفيدرود – يكي از سدهاي بزرگ كشور – است.

وي ادامه داد: چنان‌چه بتوانيم پوشش گياهي را حدود 30 تا 40 درصد افزايش دهيم، مي‌توانيم از فرسايش خاك به ميزان 25/4 تن در هر هكتار جلوگيري كنيم.

دكتر جعفري تصريح كرد: با توجه به اهميت مراتع در توليد علوفه، حدود 500 ميليارد تومان ارزش توليد علوفه كشور از مراتع است.

وي درباره اثرات غيرمستقيم منابع طبيعي توضيح داد: ممانعت از وقوع سيلاب در اثر بارندگي و جلوگيري از اثرات تخريبي در مزارع، جاده‌ها و راه‌ها و تأسيسات زيربنايي از جمله اثرات غيرمستقيم منابع طبيعي به شمار مي‌رود.

رييس مركز تحقيقات بين‌الملل هم‌زيستي با كوير با بيان اين‌كه فرسايش خاك، مي‌تواند حدود 100 ميليون تن رسوب تخريبي از بالادست در سدها را پر كند، اظهار كرد: ارزش‌هاي تفرجگاهي در مناطق شمالي و غربي كشور، از ساير اثرات غيرمستقيم منابع طبيعي محسوب مي‌شود.

وي با تأكيد بر اين‌كه به بيابان به عنوان ارزش تفرجگاهي كم‌تر توجه مي‌شود، يادآور شد: معمولا بيابان‌ها داراي معادن غني از عناصر منحصربه‌فرد است كه برخي از آن‌ها جنبه صادراتي براي كشورهاي همسايه دارد. همچنين به عنوان منبع غني از انرژي خورشيدي به شمار مي‌رود.

جفعري با بيان اين‌كه ايجاد اشتغال اثر غيرمستقيم منابع طبيعي است، افزود: حفظ تنوع زيستي و ژنتيكي، جلوگيري از آلودگي هوا، آب و خاك، حفظ پارك‌ها و افزايش وسعت ذخيره‌گاه‌هاي گياهي و جانوري در قلمرو حفاظت از محيط زيست قرار دارند.

وي با بيان اين‌كه حدود 45 درصد كشور در جريان سيل‌خيزي كم قرار دارد، تصريح كرد: همچنين 11 درصد سيل‌خيزي متوسط و 33 درصد درجريان سيل‌خيزي زياد قرار دارند.

رييس مركز تحقيقات بين‌الملل هم‌زيستي با كوير با بيان اين‌كه كشور با حدود 100 ميليون هكتار اراضي در معرض بيابان‌زايي قرار دارد، خاطرنشان كرد: از اين بين 75 ميليون هكتار در معرض فرسايش آبي، 20 ميليون هكتار فرسايش بادي و پنج ميليون هكتار تحت تخريب شيميايي مانند شوري و غيره است كه خسارت فرسايش بادي حدود هزار ميليارد تومان در سال خواهد بود.

وي با بيان اين‌كه ميزان بارندگي در كشور يك‌سوم دنياست، گفت: همچنين تبخير و تعرق كه منجر به از بين‌رفتن منابع آبي مي‌شود، ده درصد بيشتر از متوسط جهاني است.

جعفري با اشاره به اين‌كه سهم آب هر هكتار خاك در ايران 714 مترمكعب است، افزود: اين رقم معادل يك‌چهارم سهم جهاني است و از 416 ميليارد مترمكعب آب، 130 ميليارد آن قابل مصرف است كه بيش از 90 درصد آن در بخش كشاورزي مصرف مي‌شود.

رييس مركز تحقيقات بين‌الملل هم‌زيستي با كوير تصريح كرد: با توجه به اهميت آب، حفاظت از پوشش گياهي تا حد زياد منجر به بالارفتن توليد آب شود.

وي با بيان اين‌كه در قرن 21 مشكل آب كافي و سالم وجود دارد، يادآو ر شد: با توجه به اهميت منابع طبيعي و محيط زيست، تشكيل سازمان يا نهاد تحت عنوان منابع طبيعي و محيط زيست تحت نظر رياست جمهوري ضروريست.

جعفري افزود: در بدنه تشكيلات در زمينه منابع طبيعي بايد از نيروي متخصص در اين زمينه استفاده كرده و سهميه‌اي به عشاير و روستائيان كه به طور مستقيم مرتبط با منابع طبيعي هستند، اختصاص يابد.

وي با بيان اين‌كه مديريت منابع طبيعي بايد بر مبناي اصول علمي و بكارگيري آسايش سرزميني باشد، تصريح كرد: همچنين بايد درصدي از درآمد كارخانجات صنعتي به منظور ايجاد فضاي سبز اختصاص يابد، كه باعث افزايش سطح سرانه فضاي سبز خواهد شد.

رييس مركز تحقيقات بين‌الملل هم‌زيستي با كوير خاطرنشان كرد: واگذاري‌هاي منابع طبيعي بايد با نظارت باشد همچنين تخصيص بودجه‌اي ويژه‌اي براي تحقيقات در منابع طبيعي ضروري است.